Category Archives: سياست \كوردى

به ره ى يه كگرتوى كورد له روژهه لاتى كوردستان له ديمانه يه ك له گه ل دكتور ئازاد موراديان

 ولامى دكتور ئازاد موراديان به پرسيارى كاك سامان ريشه ساحيب له ئاسوى روژهه لات سه باره ت به به  ره ى يه كگرتوى كورد له روژهه لاتى كوردستان 

azad_moradian_interview.png

 نوامبرى ١٦ى ٢٠١٤
 بە خوێندنەوەیەکی ورد لە سەر رووداوەکان و ئەو ئەگەرانەی کە لە داهاتوودا دێنە گۆڕێ، پێتان وانییە حیزبە سیاسیەکانی رۆژهەڵات دەبێَت هاوکاری و هاو ئاهەنگی چڕوپڕتریان هەبێت و ئایا کاتی ئەوە نەهاتوو لایەنەکانی رۆژهەڵات سەر لە نوێ لە سەر پێکهێنانی بەرەیەکی فراوانی کوردستانی رێک بکەون و کاری بۆ بکەن؟
دكتور ئازاد: پيشه كى ده بى بليم كه من پيم وايه ، هه رئيستا كه ئيوه ئه م ديرانه ده خويننه وه ، له م بارو دوخه ي دا كه تى په رى ده كه ين، ئه ركى سه ره كى و تايبه تى و هه ره گرنگى ريبه رانى كورد له روژهه لاتى كوردستاندا، ده بى هه ول و چالاكى بي وه چان بو پيك هينانى به ره يه كى به ربلاو له هه مو ريكخراوه سياسيه كانى روژهه لاتى كوردستان بىت . من ته نانه ت ده بى بليم  كه به بى پيك هاتنى به ره ى يه كگرتوى كورد هه مو ئه و پيمان و قه رارنه ى كه حيزبه كورديه كان به خه لكيان داوه نه ئيستا وه نه له داهاتودا وه دى نايه ت.

ريكخستنى مالى كورد له روژهه لاتى كوردستان ده بى به رنامه ى سه ره كى ريكخراوه كانى روژهه لات بيت. بلام زور به داخه وه ده بى بليم كه هيچ كام له ريبه رانى حيزبه سياسيه كانى روژهه لات له و ئاستيدا نين ، يان له و توانا دا نين كه بتوانن وه ك به رپرسيك ، به رپرسايه تى بگره ته ئه ستو و پلاتفورم و برنامه يه كى ئه تو پيشكه شى ريبه رانى ديكه ى ئه حزاب بكات كه هه مو له بازنه ى ئه و پلاتفورمه دا خه ر ببنه وه. جيگاى داخه كه هيچ كام له ريبه رانى كوردى روژهه لات خوى له و راده يدا نابينت كه پلاتفورميكى وا به ربلاو پيشنيار بكات كه هه مه لاينه بيت و هه موى ئه ندامانى سه ركردايه تى ئه و ريكخراوانه و هه مو به رنامه و ده ستورى ريكخراوه كان له خو بگريت و به داخه وه نه ريگا به كسايه تى ده ره وه ددن كه پي خاته نيو موزوعه كه وه وه نه له خويشياندا ئه و توانا شك ده بن.

بارو دوخى هه ريمه ى روژهه لاتى نيوه راست كه كورد تيدا ده ژى له گورانكاريكى به رفه روان ديه و به ريگايه كى نادياردا ده روا، به هارى كوردى له گه شه سه ندن دايه و خالى سه ره كى ئه م گورانكاريه ناسنامه ى نه ته وه ى گه لى كورده، به لام به داخه وه ريبه ران و به رپرسانى سياسى كورد له گه ل عه قليه ت و مه نتيقى ئه م گورانكاريانه دا ناچنه پيشه وه. به شيكى زور له و كاره ساتانه ى كه له چ ن مانگى رابوردو به سه ر گه لى كوردا هاتووه ده ستكه وتى ناله بارى نه زانين و خو به زه ل زانينى به شيكى به رچاو له ريبه رانى كورده. له راستيدا عه قلانيه تى به شيكى به رچاو له ريبه رانى كورد له گه ل بارودوخى ئه وروى كورددا ناگونجيت. به رجه وندى تاكه كه سى، تاقمه يي و گرووپى و حيزبى به سه ر به رجه وندى گه له كمان دا داسه پينراوه. جا ليره دا جى داخه كه ده بى بليم تا وه لاتانى فره هيز يان كاره ساتى جينو سايد و به كو مه ل كوژى نه يته ئاراوه، ريبه رانى كورد له سه رميزى موزاكيره دانانيشن. 

له بيرمان نه چيته وه كه شه رى سالانى ١٩٩٦ ى نيوان پارتى و يه كيه تى به بى نيو جئى كردنى ولاته يه كگرتنه كانى ئه مريكا و خاتو ئالبرايت  وه زيرى ده ره وى ئه و كاتى ئه مريكا، خاتيمه ى پى نه ده هات. له سالى ٢٠٠٣ يش دا ولاتانى ئه مريكا و بريتانيا له دابه ش كردنى ده سه لات يارمه تى كوردى باشوريان داو و هه رئيستاش تا كاره ساتى كوبانى وكومه لكوژى كورد نه هاته ئاراوه، ريكخراوه سياسيه كانى روژئاوا قايل به دانيشتن بو دابه ش كردنى ده سه لات نه بون.

ئه مه ش له به رده م كوردى روژهه لات دايه. بزوتنه وه ى داعش په ره ده ستينيت و بال ده خاته نيو ئيران. له ميژه برادارانى شيعه ، ريگايان به برا سوننه كانيان گرتووه، هيزى سياسى و نيزامى و ئابورى له ده ست شيعه دايه و گه ماروى سياسى و نيزامى و ئه منى به ده ورى هه ريمه سوننه كان له ئيراند ميژويكى ٣٠ ساله ى هه يه. شه رى نيوان سوننه و شيعه به سه رپه رستى بيرو راى داعش له هه ردو لايه نه وه دور له باور نيه. ئيمه ى كورد نابى خومان تيكه لى ئه م شه ره كه ين، ئه مه ش به يه كگرتويي حيزبه سياسي و مه دنيه كان پيك ديت. 

كومارى ئيسلامى پتر له ٣٠ ساله كه توانيويه تى حيزبه سياسيه كان له خه لكى خويان دوور كاته وه. ئه حزابى سياسى كورد ناتوانن تا كاتيك كوده نگيان نه بيت و به رنامه و پروگراميكى كارآمه يان نه بيت بگرينه وه نيو خه لكى كوردستان.

كومارى ئيسلامى پتر له ٢١ ساله كه ريبه رانى كوردى روژهه لات و به رپرسانى ئه و ريكخراوانه ي له خه لكى خويان دور كردوه ته وه، يان ته بعيد و بو هه ندرانيان ناردوون. ريبه رانى كورديش بو به رجه وه ندى ده ست كه وته كانى باشور چاوه روانن،  روويكيان له روژ هه لاته و رويكيان له باشور. له واقيع دا كومارى ئيسلامى به كايه كردن به كارتى شورشى باشور، گه وره ترين هيز و باشترين و تواناترين روله كانى گه لى كوردى روژهه لاتى له كمپه كاندا قول به ست كردووه. ئه م كاره ده بيت به هاو كويى و هاو دهنگى هه مو ريكخراوه كانى روژهه لات خاتيمه بدريت.

كومارى ئيسلامى به راسپاردنى جارو بار له م ريكخراوه،  يان ئه و ريكخراوى سياسى بو موزاكيره، توانيويه تى وه ك به لگه يكى باش دژ به بزوتنه وى كوردى روژ هه لات كه لكى لى وه رگريت. به باورى من ته نيا به ره ى يه كگرتوى كورد ده توانى به ر له پيلانى موزاكيره له گه ل ئه م لايه ن و ئه و لايه ندا بگريت. ريكخراوه كورديه كان ده بى ئاگادار بن كه هيچ لايه نيكى كوردى ناتوانيت به بى كوده نگى ريكخراوه كانى كه له موزاكيرات له گه ل كومارى ئيسلاميدا سه ركه ويت و له نيهايه ت دا له هه ردو لا ده بيت.

زور به داخه وه كه پاش تيپه ربونى ٣٥ سال له ژيانى كومارى ئيسلامى تا ئيستا ئالترناتيويكى ديموكراتيك نه هاتوه ته ئاراوه.كورد به ته نيا خوى نه ى توانيوه وه  وه ناش توانيت ئالترناتيوى پاش كومارى ئيسلامى بيت و له نه بونى ئالترناتيوى سه راسه ريش دا ته مه نى رژيمى ديكتاتورى كومارى ئيسلامى هه ربه رده وام ده بيت. ديسان پيداويستى به ره ى يه كگرتوى كورد بو پيوندى له گه ل ئوپوزسيونى دمكرات و ئازديخوازى نه ته وه كانى ديكه ى ئيرانى دا، يان ته نانه ت بو كارى سياسى نيو خو وه ك به رنامه ى سه ره كى كورد ديته كاياوه.

ئه زمونى باشور سه لماندويه تى كه سه ربه خوى و خه بات بو ئازادى و سه ربه ستى گه له كه مان نيازى به كارى ديپلوماسى و ئيشى لابى كردن له ده ره وى كوردستاندا هه يه. شان به شانى خه باتى نيو خو، پاراستنى هيزى به رگرى نيزامى و پيشمه رگه، پيداويستى كادر و پسپورى ئاگادار به سياست و ياساى نيو نه ته وى و چالاك له پيوندى كومه لايه تى له ده ره ى وه لات كاريكى گرنگه. به داخه وه روژهه لاتى كوردستان له م بواره دا زور كزو و لاوازه و پيم وايه هيچ كام له حيزبه كان تواناى كار و ئيشى كارامه يان له م بواره دا نيه. به ره ى يه كگرتوى كورد ده توانيت ئه ندامه كانى ريكخراوه كورديه كان بو يه ك ئامانجى سه ره كى كو كاته وه و له كارى موازى و بى ئاكام دا بيان پاريزيت.

هه ر كومه لگايه ك له كاتى به ربه ره كانى له گه ل تيك هه لچونه كومه لايه تيه كاندا به لانى كه م له ٧ فاز يان بوار تى ده په ريت كه هه ر كام له م بوارانه تايبه ت مه ندى خوى هه يه. ئه مه ده توانيت چالاكيه كى سيفيل يان مه دنى بيت يان ده توانيت بزوتنه و يان شور شيك بيت. زانيارى دروست له سه ر ئاستى سايكو لوژى و كومه لايه تى خه لك بو ريكخراوه سياسى و به رپرسانى ئه وبزوتنه وه زور گرنگه. به باورى من به بى زانستى له سه ر ئه م بوارانه ئينتزارى هه لسان و بزوتنه وه يك له خه لك دور له مه نتيق و عه قلانيتى سياسيه. هه ربزوتنه وه يك سه ره تا له فازي ته هيج يان ئيحساسيه و ه ده ست پي ده كات، خه لك له يكترين هيز و توانا ده گرن و چاو له كوده نگى و ره فتارى به كو مه ل ده كه ن و ئه گه ر كوسپ و چه له مه يه ك نه يه ته گورى به رو ئامانجه كه ي ده چيته پيشه وه، ليره دايه كه ريبه رانى سياسى ده بى هيدايه تى خه لك بگرنه ئه ستو، ئه گه ر له م فازيه دا ريبه ر و يان ريكخراوه يه ك له گوري دا نه بيت، كو مه لگا له ئينتزار دا ده مينيته وه، يان ئه گه ر سه ركوت بكريت و جوابيكى ئه و تو له لايه ن هيزى به رگرى نه دريته وه ده چيته فازى شوك و ناباورى و پاشان له فازى ترس و نائه منى دا ده مينى ته وه. 

سه ركوت كردنى بزوتنه و يان سه رهه لدانيكى كومه لايه تى بوخوى چ له بارى جسته ئى وه ك قول بست كردن، زيندان و ئه شكه نجه و ئيعدامى ئه ندامان له ماوه يه كى كورت دا ده توانيت بو ماوه يه كى دريژ خايه ن له سه ركوت كردنى سايكولوژيدا بمينيته وه و به چه شنيك نائوميدى و بى باورى به يه ك و به كومه لگاو و به حيزبه سياسيه كان و به داهاتو  تا مودايه كى زور بمينى ته وه. هوى ئه م باسه م ئه ويه كه گه لى كورد له روژ هه لاتدا وه هه روه ها حيزبه كورديه كانى روژهه لاتيش به م ريگا دا تى په ر بوون. ئيستا له فازى ئه لتيام يان چاك بونه وه ى روحى و سايكولوژى دان، نه سلى نوى كوردى روژ هه لات پى گه يشتو هيچ كام له م فازانه ى تى په ر نه كردووه، هيز و تواناى گورانكارى و خه باتى هه يه، تينوى شورش بو رزگارى وه لاته. به لام  وه ك موشكليكى گرنگ ريبه رانى ئيمه نه سلى تازه پى گه يشتوى پر ئوميد و هيوا نين، ريبه رانى ئيمه ماندو و ده ست به ئه ژنو ويستاوه ن تا موعجزيه يك له لايه كه وه بيت و ئه وان رو له ولات كه نه وه. له راستيدا ئه وان ئه و گه نجانى بون كه شورشيان ده ست پي كرد و ئيستاش ده بيت ريگا به نسلى نوى بدن كه ئه وان شورشي روژهه لات له خموكى سياسى دا رزگار بكن. به باورى من ريبه رانى ئه يسته ى ئه حزابى روژ هه لاتى به پيك هينانى به ريه كى يه كگرتوى ئه حزابى سياسى ، روژهه لاتى كوردستان ده گه ينه ئه و ئاسته ى كه له قه واره و شايسته گى ئه و بزوتنه وه و خه لكى خوراگرى روژهه لاتى كوردستاندايه.      

Listen live to voice of Kurdish-American Radio for Democracy, Peace and
Freedom

free stats

وتوويژى كاك سامان ريشه ساحيب له گه ل دكتور ئازادى موراديان سه بارت به پشتيوانى خه لكى خوراگرى روژهه لات له خه بات و جنگاورى خه لكى كوبانى و روژئاواى كوردستان

وتوويژى كاك سامان ريشه ساحيب له گه ل دكتور ئازادى موراديان سه بارت به پشتيوانى خه لكى خوراگرى روژهه لات له خه بات و جنگاورى خه لكى كوبانى و روژئاواى كوردستان

١٠\١٢\Azad_Kobane_09٢٠١٤

ئاسوى روژهه لات: ههر وەک ئاگادارن لەماوەی چەند رۆژی رابردوودا  لە هەموو شار و شارۆچکەکانی رۆژهەڵات،خەڵکی هەمیشە خۆڕاگر و خەباتگێڕی رۆژهەڵاتی کوردستان  بە هاتنە سەر شەقام پشتیوانی خۆیانیان بۆ خۆراگری خەڵکی کوبانی دەربڕی، هەڵسەنگاندن و خوێندنەوەی ئێوە لەم بابەتە چییە؟

خوراگرى خه لك و شه روانانى كورد له كوبانى دژ به گروپي دوله تى ئيسلامى داعش له هه ل و مرجيك دا بو كه ئه م گروپه پاش تيك شكاندنى به شيكى به رچاو له سوپاى نوى عيراق و هيزى سه ربازى ئه م ولاته له شارى موسل و چه ن شارى گه وره ى سوننه كان له باكورى عيراق،  رويان له هه ريمى كوردستان له باشورى كوردستان كرده بو و كاره ساتيكى ده لته زين و كومه ل كوژيه كى گه وره يان له ده ڤه رى شنگال پيك هينابو كه تا ئيستاش به رده وامه. له لايه كى كه يه وه هيرشى به رفراوانيان بو هه ريمى كوردستان تا راده يه ك مه ترسى دار بو كه مه قوى لى كه وته وه كه به بى يارمه تى فرياره سى هيزى ئاسمانى ئه مريكا ، هه ولير ده كوته ژير ده سه لاتى داعشه وه. جا ئاله م كاته دا ده بينين كه شه روانانى كوبانى به هه مو هيزو توانايانه وه شيرانه له به رانبه ر دره نده خويى و كو مه ل كوژى داعش دا را ده ويستن و ده بنه هيمايه ك بو بزوتنه وه ى رزگارى خوازى گه لانى چه وساوه ى جيهان.

خه لكى روژهه لاتى كوردستانيش كه به باورى من خه لكيكى زانا به مافى چاره نوسى گه لى كورد و هه روه ها خه لكيكن كه ئه زمونى چ ن شورشى گه وره يان هه يه كه به داخه وه هيچ كام له و ئه زمونانه به ئامانجى سه ركى بزوتنه وه كه نه گه يشتن و له ته منى منداليدا جوانه مرگ بوون. جا من پيم وايه كه كوردى روژهه لاتى كوردستان ئه زمونى شه كه ستى رابوردوى خوى و خه ونى داهاتوى خوى له شورشي به ربلاو و فه راوان و زيندوى روژئاوا، ره وتى ديموكراسى خوازى و پروسه ى ئاشتى باكور و ئه زمونى گه نجى سه ربه خويى باشوردا ده بينيت.

پيوندى و تيكه ل بوون كوردى هه مو پارچه كانى كوردستان له كاتى شورشى لايه نيك داله ميژه بينراوه و هه رئيستاش به روونى ديبينين. زور دوور نه روين له كاتى دامه زرانى هه ريمى كوردستان و له پاش تيك شكاندنى ديكتاتورى سه دام دا، روژهه لاتى كوردستان له خوشى سه ركه وتنى كوردى باشور له شه قامه كانى روژهه لات خوشيان كردووه و له كاتى سه خه لتيشدا هاورى و هاوكارى باشور بوون. ده بى له بيرمان نه چيت كه روژهه لات و بزوتنه وى روژهه لات له ميژه خوى كردووه ته قوربانى باشور و له زور خواستى ره واى خوى چاوى پوشاندووه له به رئه وى كه ئه م هه ريمه سه ركه وتو بيت و بگاته ئه و ئاسته ى كه يارمه تى پارچه كانى كه بدات.  روژهه لات له و په رى هه ستى نه ته وى و زور به رپرسانى له گه ل پارچه كانى كه ى كوردستاندا هه لس و كه وتى كردووه.

بلام ده بى بزانين كه له ژير چه پوك و ديكتاتورى كومارى ئيسلامى دا، له كاتيكدا كه هه موى روژهه لاتى كوردستان له ژير چاوديرى هيزى ئه منى و ئاسايش و هيزى نيزامى كومارى ئيسلامى دايه ، هه رچه شنه خو پيشاندان و رى پيوان و مانگرتنيك ده بيته هوى ده ست به سه ردا گرتن، زيندانى كردن و ئه شكنجه و ته نانه ت ئيعدامى چالاك وانان دا، ليره دايه كه چالاك وانى كورد له نيو ولاتدا ده بى له وپه رى زانياريه وه ئه ركى خوى به ريته پيشه وه. له چ ن سالى رابوردودا كومارى ئيسلامى به هه لسنگاندنى خوى له هه ل و مه رجه ى پارچه كانى كوردستان،  له گه ل خوپيشاندانه كانى نيو شه قامى كوردى روژه لات هه لسو كه وتى كردووه. جاروبا كاتيك كه به رجه وه ندى كومارى ئيسلامى له ئارادا بووه، به تايبه ت له به ربه ره كانى له گه ل ده وله تى توركيا، يان پيشتر دژ به سه دام حوسين، و ئيستاش داعش، به پاريزه وه هه ولى داوه كه ئيزنى خوپيشاندان  به كورده كان بدات، بلام هه ر له و كاتيش دا خالى سوورى بويان داناوه كه نابى له م خالانه تى په ربن. ئه مه ش له كاتيك دايه كه بوشايى ريكخراوى سياسى و مه دنى كوردي كه تواناى ري خستنى خه لكى بو شه قامه كان ببيت روون و ئاشكرايه.

ده بى بزانين كه زوربه ى خو پيشاندانه كان به تايبه ت كاتيك كه هاتووته سه ر ئيشى نه ته وه يى راسته و خو له لايه نى خه لكه وه هه لقولاو له هه ستى به رپرسانه ى خه لكى بووه.

پاش هيرشى فه ريا ره سى بو ئاواره كانى شه نگال له مانگى رابوردودا كه به راستى بى وينه بوو و خه لكى كوردى روژهه لات پيشانيان دا كه له خوبردوويى مال و سه روه تيان هه يه و ئه مه ش له كاتيك دايه كه به راستى خه لك له ده ست ته نگيكى زور دان، و موشكيلى گوزه رانى ژيانى روژانه ى خويانيان هه يه.

خوپيشاندانى ئه و جاره ى روژهه لاتى كوردستان كه بو ئيدانه كردنى هيرشى داعيش، پشتگيرى كردن له روژئاوا و خه باتى قاره مانانه ى كوبانى بو، هه روه ها دژايه تى له گه ل دوله تى توركيا دا كه ريگه ى له هه مو چ شنه يارمه تى به شه روانانى كوبانى به سته بو و وه به ديپلوماسيكى به رفراوان هه ولى ده دا كه ريگا له يارمه تى بو رزگارى كوبانى بگريت و له لايه كى كيشه وه به دانانى يه كيه تى پاراستنى گه ل له پال پ ك ك وه ئه م ريكخراوه و ه و به رگه رى قارمانه ى ئه وان وه ك ئه زمونيكى هاوشانى داعش له قه له م به دات.

توركيا له م ديپلوماسيه دا به رجه ونديه دريژخايه نه كانى ولاته كى ده دى ، كه يه ك له وان تيك شكانى بزوتنه وى كورد به ده ستى داعش، هيرشى توركيا بو پاراستنى سنوره كانى پاش تيك شكاندنى خوراگه رى كورد و ده ست به سه ردا كيشانى هه ريميكى به ربلاو  بوداهاتوى ولاته كى وه كونترولى بزوتنه وى كوردى باكور و روژئاوا وهه ر وه ها يارمه تى دان به و به شه ى له سوپاى ئازادى سوريا كه له ژير چاوديرى توركيا دايه به ربه ره كانى له گه ل رژيمى بشار ئه سه دا ده كه ن.

ليره دا به شيكى زور له به رجه وه نديه كانى كومارى ئيسلامى له دژايه تى له گه ل سياستى توركيا ده بيت و پيم وايه كه كومارى ئيسلامى ئيران پى ناخوش نه بوو كه له هه رچ شنه كه ره سه يه ك بو راوه ستاندنى ديپلوماسى توركيا و تيك شكانى ئه م پلانه ى كه لك وه رگه ريت.

ده بى ئاماژه  به م موزوعه ى بكه م كه ئة م كوده نگى له نيوان كومارى ئيسلامى و خوپيشاندرانى كورد به ماناى ئه وى نيه كه كومارى ئيسلامى ري خه رى ئه م خوپيشاندانانه بووه بلام تا ئه و جيگاى كه بوى كراوه هه ولى داوه كه ريگر بيت بو ئه وى كه خوپيشانده ران خالى سور تى په رينين. چاو خشكانديك بو ئه و چ ن كه سه ى كه ده ستگير كراوه ن  يان زه بر خراوه ته سه ريان پيشان ده دات، هه ركات خوپيشاندران ئالاى كوردستانيان به رزو كردووه ته وه، يان داواى سه ربه خوى و كوردستانى ئازاديان كردووه هيرش كراوه ته سه ريان.

كه  مپينى با كوبانى له بير نه چيت كه به به شدارى چ ن كه سايه تى فارس پيك هاتبوو و مه قوى ئه وى ده چو كه ريكخراوه فارسا كان چاوى ليكه ن و پشتگيرى لى كه نه وه، ره نگدانه وه يه كى له ميدياى ناو خودا نه بو وه به م چ شنه به ئامانجى خوى كه مانگرتنى سه راسه رى له ئيراندا بو نه گه يشت. زور به ى مشتو مه رى ميدياى ناوخوى ئيران له سه ر مه ترسى داعش بووه و هه وليشان داوه كه خه لكيك كه خوپيشاندان ده كه ن ئه م مه ترسيه له شوعاره كانياندا بينه ئاراوه.

خوپيشاندان له دو پاريزگاى ئيلام و كرماشان زور به رچاو بو به چه شنيك كه تا ئيستا بو موزوعيكى نه ته وه يى نه هاتبوه ئاراوه، ئه م دوو پاريزگايش دو پاريزگان كه له به گويره ى ئامار زورينه ى شيعه ن وه يان سوننه نين.

له شاره كانى ديكه ى كوردستان كه زورينه ى خه لك به گويرى ئامار سوننه ن، بارودوخى چالاك وانانى كورد جياواز بووه و تاكيد له سه ر هه ستى نه ته وايه تى و كو ده نگى مالى كورد ئه ركيكى گه وره بووه.

به شيك له و چالاكيانه كه ده با به هاتايه ته ئاراوه ريخستنى شه قامى كوردى بو دژايه تى له گه ل بيروراى داعش دا بوه. بلام به هوى ناديار بوونى جياوازى نيوان بيروراى داعشي له گه ل بيروراى كورده سلفيه كان يان سوننه وه هابيه كانى كوردستان مه ترسى تيك هه لچون له نيوان لايه نگرانى ئه م لايه نانه له شه قامى كوردستان دا ده روات.

هه روه ها كه ئاماژه م پى كرد خوپيشاندانه كان، راسته و خو و له ژير جولانه وه ى هه ستى كوردايه تى دا بووه و من پيم وانيه كه هيچ كام له ريكخراوه سياسيه كانى ئوپوزوسيونى كورد له ئيراندا كاريگه رى ئه تويان له م خوپيشاندانه دا بوبيت. بى گومان پيوندى نزيكى خه لك چ له ريگاى هاتو چو بو كوردستانى باشور، ميديا و توره كومه لايه تيه كان و ئينترنت و به رنامه كانى رادوى و تلويزيونى كوردى و نيو نه ته وى تاسيريكى زورى له هه ستى خه لك دا بووه.

ئه گه ر ئاماژه يك به چ ن روژنامه ى نيوخوى ئيران له م روژانه دا بكه ين ، به جوانى بومان ده رده كه ويت كه ميدياى سه ر به كومارى ئيسلامى چ راسته و خو چ له ريگاى ميدياى چاكخوازي خوازه كانه وه هه وليان ئه وه ى بووه كه كورد و شه قامى كوردى به لاى خوياندا راكيشه ن. له چ ن روژنامه ى نيو خوى ئيراندا كوبانى وه ك به شيك له خاكى سوريه كه ئاريايى و ئيرانى نشينه نيو ده بريت و داوا ده كريت كه ده بيت ئه م كوردانه كه له واقيع دا ئيرانين بپاريزين. له روژنامه ى شه رق دا ئاماژه به چونيه تى هه لس و كه وتى دوله تى ئيسلامى و دوله تى توركيا له گه ل خوپيشاندران ده كريت و چون له توركيا كورد ده كوژريت و له ئيران له سه ر چاويان دا ده نين. له روژنامه ى ئيبتكاردا ده ليت كه خه لكى كورد له خو پيشاندانه كاندا شوعاريان داوه روحانى، روحانى، حيمايه ت له كوبانى، يان پشتگيرى له كورد پشتگيرى له شه ره فى ئيرانى، يان داعش جينايه ت ده كات، يو ان حيمايتى ده كات.  تا چ راده يه ك ئه م نوستراوانه راست بيت، به لام ده رى ده خات كه كومارى ئيسلامى هه ر له و كاتى دا كه له په ره سه ندنى خوپيشاندانى خه لك له سه ر شه قامه كان ترساوه،  به راشكاويش ئاگادارى له هه ستى خه لك بوه بو پشتگيرى له دوخى كورد و كوبانى، وه هه ولى كاناليزه كردنى خوپيشاندانه كانى داوه. ئه مه ش ئه و راستيه دينيته ئاراواه كه له روژهه لاتى كوردستاندا بوشايى ريكخراوه سياسيه كان بو كه لك وه رگرتن له هه ستى نه ته وى كورد بو ئيدامه ى خه باتى گه لى كورد خاليكى هه ره گرنگه.   

دکتۆر ئازاد مورادیان: ئه‌گه‌ر پێشمه‌رگه‌ و گه‌ریلاکان له‌ قه‌ندیل نه‌ده‌بوایان ئه‌مرۆ تیرۆریستان له‌وێ له‌ هات و چوودا بوون

voa_logo.jpg

دکتۆر ئازاد مورادیان: ئه‌گه‌ر پێشمه‌رگه‌ و گه‌ریلاکان له‌ قه‌ندیل نه‌ده‌بوایان ئه‌مرۆ تیرۆریستان له‌وێ له‌ هات و چوودا بوون

Jani Diylan

یه‌کشه‌ممه‌, 14 ی مانگی نۆ, 2014 کاتی واشنتن 19:20

دکتۆر ئازاد مورادیان Dr.Azad Moradian

دکتۆر ئازاد مورادیان Dr.Azad Moradian

دکتۆر ئازاد مورادیان: ئه‌گه‌ر پێشمه‌رگه‌ و گه‌ریلاکان له‌ قه‌ندیل نه‌ده‌بوایان ئه‌مرۆ تیرۆریستان له‌وێ له‌ هات و چوودا بوون

سه‌رۆک ئۆباما و به‌رێوه‌به‌رایه‌تیه‌که‌ی وڵاته‌ یه‌کگرتووه‌کان خه‌ریکی پلانێکن بۆ روبه‌رووبۆنه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تی ئیسلامی و گوایه‌ له‌ ناوبردنیان. ئه‌مه‌ریکا تا چه‌ند شیانی هه‌یه‌ له‌و کاره‌دا سه‌رکه‌وتوو بێت؟

دکتۆر ئازاد مورادیان به‌رپرسی کورده‌کانی دانیشتووی ئه‌مه‌ریکا بۆ دیمۆکراسی و مافه‌کانی مرۆڤ له‌ ئێران له‌ هه‌ڤپه‌ێڤینێکدا له‌گه‌ڵ به‌شی کوردی ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا ده‌ڵێت” من پێیم وایه‌ کارێکی ئاسان نییه‌، من پێیم وایه‌ که‌ ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ ته‌نها شه‌رکردن له‌گه‌ڵ گروپێکی چه‌کداری 20 – 30 هه‌زار که‌سیدا نییه‌، به‌ڵکۆ له‌و ناوچه‌دا شه‌ڕیکی نێۆخۆ داگێرساوه‌، که‌ ئه‌و شه‌ره‌ نێۆخۆیه‌، له‌ لایه‌که‌وه‌ شه‌ری نێۆ دوو قه‌وم و دوو گرپ نییه‌، به‌ڵکۆ شه‌ری نێوان دوو به‌ره‌ی سه‌ره‌کی ئاێینی ئیسلامه‌.
دکتۆر ئازاد هه‌ر وه‌ها ده‌ڵێت ئه‌گه‌ر به‌ راستی ئه‌و وڵاتانه‌ی ده‌یانه‌وێ هاوکاری بکه‌ن بۆ له‌ ناو بردنی داعش هه‌ر کامێکیان مه‌رجی خۆیان هه‌یه‌ بۆ ئه‌و کێشه‌یه‌. دکتۆر ئازاد ده‌شڵێت ئه‌گه‌ر له‌ ساڵی 2003 وه‌  گه‌ریلاکان و پێشمه‌رگه‌کان له‌ قه‌ندیل دا نه‌بوایان، ئه‌و قه‌ندیله‌ی که‌ تا ئه‌ندازه‌یه‌ک جێگای مه‌ترسیه‌ بۆ ئه‌وچوار وڵاته‌ی هیزه‌کانی خۆیان به‌سه‌ر کوردا سه‌پاندوون، ئه‌گه‌ر گه‌رلاکان نه‌ بوایان زۆر زووتر تیرۆریسته‌کان، چ تیرۆریسته‌کان الانسار وه‌ یاخود ئه‌وانه‌ی تر له‌و هه‌رێمه‌دا جه‌ولانیان ده‌کرد”.
٢٦مين ساليادى كاره ساتى كيميابارانى هه له بچه و ئه نفال له باشورى كاليفورنيا به ريوه چو

١٨ ى ئادارى ٢٠١٤

روژى يه ك شه ممه ١٦ مانگى ئادار له شارى ئه ل كاهونى سان ديه گو ٢٦ مين halabjeh_remem_2014_01.jpgساليادى كاره ساتى هه له بچه و ئه نفال به به شدارى ريژه يه كى زور له دانيشتوانى كوردى باشورى كاليفورنيا و ميوانانى بيانى به ريوه چو. له سه رتاى ئه م به رنامه دا يه ك چركه بى ده نگى بو گيانى پاكى گيان به خت كراوانى ئه م كاره ساته راگيرا ، پاشان كاك ئارام ساليح جيگرى به رپرسى سينترى كومه لگاى كوردى پيامى خوى سه باره ت به م سالياديه خوينده وه.  وتاره يك له لايه ن به ريز فوتوس فرانك تسىم بوكاكيس كانديداى سيناى كاليفورنيا پيشكش كرا كه ئاماژه ى به رولى كورد له هه ريمه كه دا كرد و رولى هاوده نگي كوردى وه ك نه ته وه يك زوربه نرخ ره خساند.

كاك ئه رديشير رة شيدى كه لهور به شيك له بيره وه رىه كانى خوى له سه فه رى به هه له بچه له سالى رابوردودا له ريگاى وينه و باسيكى كورت له گه ل به شدارانى ئه م كوره دا له نيوان دانا. كاك ديارى ئه حمه د به رپرسي كومه لگاى كوردى باشورى كاليفورنيا پيامى ئه م كومه لگاى بو به شداران خوينده وه. له ئيدامه ى ئه م به رنامه دا به رپرسى حيزبى سوياليستى عيراق پيامى خوى به زمانى عه ره بى خوينده وه و پاشان قه شه ى كه لييساى ئه رمنيه كان پيامى دوستى و ئاشتى خوى ئاراسته ى به شداران كرد.

د. ئازاد موراديان به رپرسى كوميته ى كورده كانى دانيشتوى ئه مريكا بو ديموكراسى و مافى مروڤ  وتارى خوى له سه ر هه لمه تى نيو نه ته وى بو به فرمى ناسينى جينوسايدى كورد ئاراسته ى به شداران كرد و هوى گرنگ بونى ئه م مه به سته ى بو به شداران باس كرد. هاوكات ئه ندامانى خو به خشى ئه م كه مپه ينه يارمه تى به شدارانى كوره كه يان دا كه نامه و پرتوك ئاراسته ى سياسه ت وانانى ئه مريكى به كه ن.

فيلمه ك له سه ر كاره ساتى هه له بچه كه كارى ده رهينه رى به ناو بانگى كورد كاك جانو روزبه يانى بو بو به شداران بلاو كرايه وه
له ئيدامه ى ئه م كوره دا خاتو هانا جاف به شيك له چالاكيه كانى سالى رابوردوى خوى له ولاتى ميكزيك بو به شداران باس كرد.
پاشان خاتو سوره يا فه لاح جيگرى سه روكى كومه لگاى كورده كان باشورى كاليفورنيا چالاكيه كانى داهاتوى كومه لگاى كوردى راگه ياند.
پارچه شيعريك بو شه هيدانى هه له بچه دوا به رنامه ى ئه م كوره بو.
ده بى ده ست خوشي زور له سينترى كومه لگاى كورد له شارى سان ديه گو بكريت كه ئه ركى به ريوه بردنى و رى خستنى ئه م كوره ى له چه ند سالى رابوردودا به ريك و پيكى وه ئه ستو گرتووه.
halabjeh_remem_2014_05.jpg halabjeh_remem_2014_03.jpg
 halabjeh_remem_2014_09.jpg  halabjeh_remem_2014_04.jpg
halabjeh_remem_2014_08.jpg halabjeh_remem_2014_02.jpg
halabjeh_remem_2014_06.jpg halabjeh_remem_2014_11.jpg

 ======================================================

براي شنيدن برنامه هاي راديو  روي تصوير راديو كليك كنيد

+ بو گوى گيرتن له به رنامه كانى رادوى ، سه روينه كه بچركينه

وتو ویژی جوتیار جاف لە گه ل د. ئازاد موراديان چاودێری سیاسی و چالاکوانی کورد لە ئەمریکا بو رۆژنامەی باس و ماڵپەری ئاژانسی باس نیوز

وتو ویژی جوتیار جاف لە گه ل د. ئازاد موراديان چاودێری سیاسی و چالاکوانی کورد لە ئەمریکا بو رۆژنامەی باس و ماڵپەری ئاژانسی باس نیوز 
٢٠ نويمبرى azad_knc_2010.jpg٢٠١٣

١ – بە بۆچوونی بەڕێزتان سەردانەکەی بەڕێز بارزانی بۆ دیاربەکر چی پەیامێکی نەتەوەیی پێيە؟

 پيشه كى ده بى بزانين كه سه ردانى به ريز مه سعود بارزانى بو ئامه د به ده عوه تى فرمى له لايه ن سه روك وه زيرانى ده وله تى توركيا ، ئاغاى ره جب ته يب ئوردوغانه وه بووه كه ئه مه ش خوى ده توانيت سه ره تاى قوناغيكى نوى له نيوانهه ريمى كوردستانى عيراق و ده وله تى توركيا دا بيت.

هه روه ها كه ده زانين حكومه تي هه ريمى كوردستانى عيراق وه ك ته نيا هه ريميكى سه ربه خوى كورد له روژ هه لاتى نيوه راستدا به دواى تيك شيكاندنى رژيمى سه دام حوسين و دامه زرانى سيستمى فيدراليزم له و لاتى عيراق دا به شيوازى دي فاكتو پيك هات كه به هوى ده ستورى بنه ره تى يان ياساى ئه ساسى ده وله تى فيدرالى عيراق له سه ربه خوئيه كى فه راوان له بارى ئابورى، سياسى، كولتورى و ته نانت ديپلوماسى وه كه لك ور ده گريت. له كاتى ئيستادا هه ريمى كوردستانى عيراق نه ته نيا وه ك به شيك له و لاتى عيراق له بارى گه شه سه ندنى ئابورى و سياسى و شيوازيكى نوى له ديموكراسى له نيو هه ريمه كه دا چاوى لى دكريت ، به لكو به هوى رولى نوى گه لى كورد له روژ هه لاتى نيوه راست دا، له ئاستى نيو نه ته وىش دا نيرخيكى زوري بو ريبه رانى كورد له باشورى كوردستان وه به تايبه ت به ريز مه سعود بارزانى پيك هيناوه. ئه مه ش ئه و باسه ده سه لمينيت كه له گه مه ى سياسى هه ريمه كه دا ، له گورانكارى له روژ هه لاتى نيوه راست دا كورد به يه كيك له خاله سه ركيه كانى ئه م گه مه ى سياسىه له قه له م ددريت.

من پيم وايه كه ره وتى ديموكراسى خوازى له توركيادا كه كوردي باكوريش به شيك له و ره وته يه، چ به هوى زور و زه برى ولاتانى يه كيه تى ئوروپاوه بيت، چ به هوى فيشارى ولاته يكگرتوه كانى ئه مريكا وه ، چ به هوى گورانكارى له روژهه لاتى نيوه راستدا، ئه م راستقينه ى به ده وله تى توركيا سه لماندووه كه به بى هاوكارى له گه ل كورداندا ناتوانيت هه ريميكى بى ئاژاوه ئيداره بكات. ئاغاى داوود ئوغلو ، وه زيرى ده ره وى توركيا و تيئوريسينى دكتورين هيمنايه تى هه ريمه كه ده زانىت كه له كاتيكدا كه پشيوون و نا ئه منى له سنوره كانى توركيا له لايه نى هاوسيه كانى عيراق و ئيران و سوريا دا له ئارادايه ، به بى بلگه ى برياوه ى كورد ناتوانى ئه من و ئاسايش بو سه رحه ده كانى خوى بگرينيته وه. جا من گورانكارى تاكتيكى له سياسه تى ده ره وى ئاغاى ره جب ته يب ئوردوغاturkey_photo_aa.jpgن و حيزبى داد و گه شه سه ندنى “ئا ك پ” له و بوارى دا ده بينم.

راسته ئه م سياسه ته ى ئاغاى ره جب ته يب ئوردوغان ته نانت له نيو باله كانى حيزبه كى دا ره خنه ى زورى لى گيراوه ، ئوردوغان به زمانيكى كه ، سياسه تى يه ك بان و دو هه واى گرتووه ته به ر ، له ئامه د و له هه ريمى كوردستان باسى كورد و برايه تى نيوان كورد و تورك ده كات به لام له ئه نكه ره به زمانيكى ده ژ به سياسه تى كوردى قسه ى ده كات.

ئه و شته ى كه ده بى بزانين ئه ويه كه گورانكاريكى زور له هه ريمه كدا له ئارا دايه و توركيا ناتوانيت دژ به و سياسه ته هه نگاو هه لگريت، به لام كات و زه مان خاليكى سه ركيه كه توركيا زور جار به فيروى داوه. ده بى بزانين كه توركيا پتر له ٢١ ساله كه به ر جه ونديه كانى خوى له هه ريمه كه دا به هوى دژايه تى له گه ل گه لى كورددا له ده ستى داوه و ئيستا هه ولى چاك كردنه وى ئه و سياسه تى هه يه. توركيا ده يه ويت كه لهغاوى ئه سپى سه ربه خويى كورد له ده ستى خويدا بگريت، ئه مه ش به شيك له و سياسه ته يه كه له رابوردودا له ريگاى سيستمى نيزامى و پوليسيه وه به ئه ستوى گرته بو، به لام ئيستا له لايه ن و لات يكگرته كانى ئمريكايشه وه هاندراوه كه ده بى روليكى زيادترى ببيت، چ بو سه قامگير كردنى وه لاته كى ، چ بو به ربه ره كانى له په ره سه ندنى ريكخراوه كانى سه ر به روسيا و ئيران و چ بو به رگيرى له هاتنه سه ركارى ئيسلامى سياسى راديكال له روژ هه لاتى نيوه راستدا. توركيا ده زانيت چ ئيران وه چ سوريا به هوى پشتيوانى روسيا و چين له به ربه ركانى له گه ل ولاتانى روژئاوايى دا ويستاوون و توركيا وه ك دوستى نزيكى ئمريكا وئه ندامى گره به ستى ئه منى ناتو ناتوانيت له مه ر ئه م كاره ساته بي هه له ست بيت. به م هه ويه و توركيا سياسه تى نزيك بونه وه به كوردى هه ر چوار پارچه ى ده گريته به ر به لام ئه مه به ماناى پيك هينانى و لاتيكى سه ربه خو بو كورد نيه به لكو پشتگيرى كردن له به شيك له سياست وانانى كورد ده كات كه له راستاى ئة م سياسه ته دا هه نگاو هه لگرن.

ده عوه تى فرمى سه روكى هه ريمى كوردستان به ريز مه سعود بارزانى ده توانيت له ئيدامه ى ئه م سياسه ته دا بيت:

– هه ر دو لايه ن باوريان به حه لى پرسى كورد له باكوردا له ريگاى ئاشتى خوازانه وه هه يه .

– هه ردولايه ن دژ به ده ست تيوه ردانى سوريا و ئيران له كار و بارى هه ريمه كه دان

– ژيانى ئاشتى خوازانه له سه ر سه رحه ده كانى هه ردو ولات دا و تا راده يه ك سنوردا بكريت كه له توافيقى دولايا نه دايه

– گه شه سه ندنى ئابورى هه ريمى كوردستان به بى يارمه تى ولاتى توركيا ناكريت، ولاتى توركياش ده زانيت كه گه شه سه ندنى ئابورى كوردستان ده توانى له به رجه وندى و مه نفه عه تى ئابوري توركيادا بيت

– خالى هه ره سه ره كى گورانكارى له هه ريمى كوردستاندا له باشورى كوردستانه وه ده ستى پى كردووه و هه ر گورانكاريه ك له پارچه كانى كه ى كوردستان به بى كه لك وه رگرتن له ئه زمونى باشورى كوردستان ناچيته ئاستيكى باور پي كرايه وه.

– له كاتيك دا كه باسى سه ربه خوى كوردستان له باكورى كوردستاندا بو سه ربه خوىى ئابورى و سياسى و كولتورى گورياوه ته وه، دانوساندى شيوازى نوى هه لس و كه ت له گه ل به شيك له كوردانى باكور كه هيشتا باوريان به سه ربه خويي كوردستان هه يه و چه كيان وه ك ئامرازيك به كار دينن بو وه ده ست هينانى ئيمتيازى زيادتر، به بى يارمه تى كه سايه تيه ك وه ك به ريز مه سعود بارزانى ناچيته پيشه وه. ئه مه ش بو مانايه كه به ريز بارزانى و سياسه ته كانى ده توانيت ببيته هوى كزى سياسه تى كاتى پ ك ك و ته نانه ت “ب د پ ” له باكورى كوردستاندا. به زمانيكى كه ده توانين بلين كه بيرو راى به ريز مه سعود بارزانى و حيزبه كى ده توانيت بيته هوى گورانكارى له و ده ستكوتانه ى كه ريبرانى كورد له باكوردا پي يان له سه رى داناوه.

– سه ردانى به ريز بارزانى بو ئامه د به هه رهويه كه وه بيت بووه ته هوى دابه ش بونى بيروراى گه شتى خه لك له شه قامى كوردى دا.

 راسته سه فه رى به ريزيان بو ئامه د به جل و به رگى كوردى و به ئالاى كوردستانه وه و پيشكه ش كردنى ووتار به زمانى كوردى له شارى گه وره ى كوردان ئامه د له حوزورى هه زاران كه س دا و له به ر شاشه ى تله ويزيوندا ده ست كه وتيكى ميژوييه، بلام هه مومان ده زانين كه ئه و ده ست كه وته برهه مى خه باتى هه زاران پيشمه رگه و چالاك وانى كورده كه بو سه ربه خوى كورد ستان خه باتيان كردووه و به ديان جار له زيندان خراون ، ئه شكنجه كراون و له مافى ئينسانى شاروندى بي به ش كراون. ئاسانكارى بو حه زورى به ريز مه سعود بارزانى له ئامه د دا هه رچه ند ده ست كه وتى ديپلوماسى كورده بلام به خوينى هه زاران شه هيدى كورد پيك هاتووه و ئاغاى ره جب ته يب ئوردوغانى گه يانوه ته ئه و ئاسته كه نيوى كوردستان و كورد و ريبه رانى كورد مه لاموستفا بارزانى و قازى مو حه ممه د ى نه مر به زمان دا بيريت. به ريز مه سعود بارزانى پاش ٢١ سال به فرمى رو له باكور ده كات و ئاغاى ئوردوغان پاش ١١ سال سه ر له سيهمين شارى گه ورى تركيا، ئامه د ده دات ، ئه مه سه ره تاى گواستنه وى پرسى كورد له باكور له ريگاى شه رى چه كدارى بو ديالوگى ئاشتى خوازانه يه كه ده بيت وه ك هه نگاويكى ميژويى بناستريت.

سه ردانى به ريز مه سعود بارزانى بو ئامه له واقيعدا ئه وى سه لماند كه “ب د پ ” هاوكات له وى كه په يگه يكى زور به رچاوى له نيو كوردانى باكوردا هه يه، به لام له قه يرانى سياسى له نيوخويدا يه ك ده نگى و هاوده نگى نيه و ئه مه ش ده توانيت له هه لبژاردنه كانى داهاتودا خوى نيشان بدات. “ب د پ” به راشكاويه وه پرسيار له به ريز مه سعود بارزانى ده كات كه ئايا سه ردانى به ريزيان له ئامه د به ده عوتى ئاغاى ئوردوغان له به رجه وندى و خزمه ت به كورد و حيزبه كورديه كاندا بووه يان خزمه ت به ئاغاى ئوردوغان و حيزبه كى ” ئآ ك پ ” له به ر به ركانى ئيستا له شه قامى كوردستان دا. ب پ د ده ليت كه ولام دانه وه به ده عوه تى  ” ئآ ك پ ” و ئاغاى ئوردوغان زيادتر بو پروپاگانداى سياسى و خه ر كردنه وى ده نگ له شاره گه وره كانى كوردستانى وه ك ئامه د ده بيت.

ئايا حوزورى به ريز مه سعود بارزانى له نيوان به شيك له كوردى باكوردا ده توانيت ره وتى ئاشتى نيوان ده وله تى تورك و “پ ك ك ” به خاته مه ترسيه وه، بو مانايه كه دوله تى تورك به جي ئه وى كه رو له “ب د پى” وه “پ ك ك” و ريبه رانى ئه و بكات، روى له به ريز بارزانى بكات تا به لاواز كردنى پيگه ى حيزبه كانى كوردستانى باكور به ئامانجه كانى خوى بگات. چه ند به ركه يى له نيوان شه قامى كوردى، له نيوان ريكخراوه كورديه كاندا به هه ر هويه ك كه پيك بيت له به رجه وندى كورد دا نيه، بلام ئه گر وه ك تاكتيكيك له هه ردو لايه ن چاوى لى بكريت، ده بيت بو يه ك خستنه وى مالى كوردى هه ر چوار چوار پارچه هه نگاو هه ل گيريت.

پيوندى له نيوان هه رچوار پارچه ى كوردستان، نيوان حيزبه سياسيه كانى كوردستاندا خاليكى سه ره كييه كه ده بى له په راويزى ئه م سه فه ره ى به ريز مه سعود بارزانى دا ليكولينه وى له سه ر بكريت. تا چ راده يه ك لايه نه سياسيه كانى كوردستان ده توانن له كارو بارى سياسى و پيونديه كانى يك تر دا ده خاله ت بكن. تا چ راده يك حيزبيكى سه ره كى كورد ده توانيت له به رجه وندى خويدا يان له به رجه وندى ئه و سياسه تي كه باورى پي هه يه پيوندى له گه ل ده سه لاتدارانى ولاتانى هه ريمه كه دا بگريت. رخنه له سه ر پيونديه كانى حيزبه سه ركيه كان له گه ل حكومه تى ئه و ولاتانى كه كوردي به سه ر دا دابه ش كراوه له سه ده ى پيشودا به سه دان جار بووه و ئيستاش هه ربه رده وامه. رخنه له پارتى ديموكراتى كوردستان و يه كيه تى له سالانى پاش هاتنه سه ركارى كومارى ئيسلامى هيشتا له ئارا دايه. كوردى باكوريش رخنه يان له لايه نى كوردى باشور بووه بو ده ست تى وردان له كار و بارى ئه و پارچه دا. حيزبه سه ره كيه كانى روژ هه لاتى كوردستان يك ده نگه ن له ده خاله تى پ ك ك له كاروبارى روژ هه لاتى كوردستان دا و هه لسوكوته كان و سياسته كانى پ ك ك له مه ر روژ هه لاتى كوردستان به دروست نازانن. باسى كوردستانى روژ ئاواش به شيكه له و گرفتانه ى كه بووه ته هوى ره خنه له حيزبه سه ره كيه كانى باشور و باكورى كوردستان. ريكخراوه كورديه كانى هه ر چوار پارچه ده بيت له سه ر ميزى ديالوگى مالى كوردا ولامدرى گه لى گورد بن. هه ول بو پيك هاتنى كونگره ى نه ته وى كورد هه ر به هوى به شيك له م قه يرانانه وه دى نه هاتووه. ئايا سه ردانى به ريز بارزانى بو ئامه د ده توانيت ئال و گور له هاوسه نگى نيوان ريبه ران و ريكخراوه كورديه كان پيك بينيت به و مه رجه ى كه ببيته هوى دامه زرانى كونگره ى نه ته وى كورد له داهاتويه كى نزيك دا؟

٢-ئەم سەردانەی بەڕێزيان تا چەندە ڕێخۆشکەرە بۆ پەرەپێدانی گۆرانکاری لە سیاسەتی تورکیا بەرامبەر بە کورد و سەقامگیری ئاشتی لە نێوان کورد و تورکیادا؟

هه ر وه ها كه له ولامى پرسيارى سه ره وه ئاماژه م پي داسه قامگيرى ئاشتى له نيوانى كوردستانى باشور وه ك هه ريميكى به رواله ت سه ربه خو و ولاتى مه زنى توركيا ده توانيت ببيته هوى سه قامگيرى ئاشتى له نيو خوى توركياشدا به تايبه ت كاتيك كه ره وتى ديموكراسى خوازى توركيا به حه لىى پرسى كورد له توركيه دا بستراوه ته وه.

ولاتى توركيه هاوپه يمانى ناتو و زيادترين هيزى نيزامى ناتوى له روژ هه لاتى نيو راستدا هه يه، له لايه كى كه يه وه هه ريمى كوردستان ده ست كه وتى شه رى ئمريكا و ولاتانى فره هيزه له شه رى دژ به تيرور بو دابين كردنى ديموكراسى له هه ريمه كه دايه، واته هه ردولا له ژير چاوديرى ئه مريكا دان، چ له به ربه ره كانى دژ به ئيسلامى فونده مينتاليستى سياسى و راديكال، چ له دژايه تى له گه ل سياسه تى دژ به ئمريكا له روژهه لاتى نيوه راست دا. هه رچن هه ردولا هاوپيمانى ئيستراتيژيكى يه ك نين به لام له م كاتى دا له پال يه كه وه ده توانن ديالوگيكى كارامه يان ببيت.

هه رچن له سياسه تدا ده لين دوستايه تى و دوژمنايه تى تا سه ر نيه، بلام دبى بزانين كه چ كورد، چ تورك پيويستيان به يه ك هه يه و ئه م پيويستيه ش به زور هويه وه له به رجه وندى هه ردو لايه ندايه. به لام به باورى من براوه ى ئه م پيونديانه له م كاتيدا ده توانيت ولاتى توركيا بيت، بلام ئه مه به ماناى ئه وى نيه كه هه ل و مه رجى كورد هه رله م ئاستى دا ده مينيته وه. گه شه سه ندنى ئابورى كوردستان پيداويستى به پول و سه رمايه ى بيانى هه يه، ئه م سه رمايه و سامانه كاتيك ديته ئاراوه كه سه قامگيرى سياسى و ئابورى له هه ريمه كه دا پيك هاته بيت. سامانه سروشتيه كانى كوردستانى باشور كه بريتيه له نه وت و گاز به بى يارمه تى ولاتى توركيا ناچيته بازاره كانى ئورپايه وه، ولاتى توركيا كه تا ئيستا زوربه ى پيويستى خوى بو گاز و نه وت له ريگاى ئيران و ئازه ربايجان و چن وه لاتى كه وه وه ده ست خه ستووه ، ئيستا به هاتنه ئاراى نه وتى كوردستانى باشور، وه نه زيكى ئه و به خه تى گواستنه وى نه وتى به نده رى جيهان ، توركياى هانداوه كه به شيكى زور له گره به سته ئابوريه كانى له گه ل ئيران دا كه م كاته وه. ده بى بليم كه ئه و سال چ به هوى فيشار و خواستى ولاته يكگرتوه كانى ئمريكا وه چ به هوى به رجه وندى سياسى و ديپلوماسى كرينى نه وت و گاز له لايه ن توركيا له ئيران روى له كزى ناوه. گرى به ستى كرينى ١٠٢٠٠٠ بوشكه نه وت له ئيران له لايه ن توركيا له كاتيك دا كه گرى به ستى كرينى ٢٠٠٠٠٠ بوشكه نه وتى كوردستان و ١٠ ميلياردى چوار گوش (موكه عه ب) گازى كوردستان گومانى ئه وى ده چيت كه توركيه گره به سته ئابوريه كانى له گه ل ئيراندا كزتر كاته وه. ئه مه ش له كاتيك دايه كه ده ست كه وت و گرى به ستى نه وت و گازى كوردستان چ له لايه ن برپرسانى دوله تى عيراق و ئاغاى ماليكى سه روك وزيران و چ له لايه ن كوشكى سه پى ئمريكا يه وه له ژير پرسياريه كى گه وره دايه. هه رچ ن نه زيكى هه ريمى كوردستانى عيراق و ده وله تى توركيا له لايه نى كوشكى سپيه وه به هه نگاويكى گرنگ له قه له م دراوه بلام هه ر له و كاتيشدا به هه ردولايه ن راگه يندراوه كه به بى پرسى دوله تى عيراق ئه و گرى به ستانه ياسائى نيه.

به رپرسانى هه ريمى كوردستان به جوانى ده زانن كه سه ربه خوى ئابورى به بى هاوكارى توركيا له به رهه م هينان و گوازتنه وى نه وت و گاز دا پيك نايه ت، و هه روه ها ده زانن كه ئه گر توركيا حازر بيت كه ١٧ له سه دى ده ست كه وتى نه وت و گاز راسته و خو راده ستى هه ريمى كوردستان كاته وه ، كورد ديتر نيازى به ده ست دريژ كردن له به غداد بو به شي ١٧ له سه دى بودجه ى ولاتى عيراق نابيت. هه ربه م هويه هه ردولايه نى كورد و تورك به جوانى له م گه مه ى تازه ئاگادارن. دوله تى تورك له زور لايه نه وه دژايه تى خوى له گه ل سياسه ته كانى ماليكى نيشان داوه وه وه ك به راوه ى ئه م گه مه يه به دواى خير و مه نفه عه تى زيادتر دا ده گريت. ده بى ئاماژة به م خاله ى بكم كه له سالى رابوردودا هه ريمى كوردستان دو هه مين شه ريكى تيجارى و بازه رگانى توركيا له جيهاندا بووه دواى ولاتى ئالمانيا. ئاستى پيونديه كانى ئابورى له سالى رابوردو به ١٧ ميليارد دولار گه يشتووه، له بارى ديپلوماسيه وه له ئاستى به رزى سه روك وه زيران به يه كه وه پيونديان هه يه ، و له سه ر گورانكارى له هه ريمه كه دا پيوندى نزيكيان هه يه. سه فه رى به ريز مه سعود بارزانى به ف

رمى وه ك سه روكى هه ريمى كوردستان بو ولاتى توركيا ( شارى ئامه د) ده بى به م پيونديانه ئيزافه بكريت. ئه وى كه ده وله تى توركيا تا چ راده يه ك پابه ند به م نزيكايه تيه ى تاكتيكى نه ئيستراتيژيك له گه ل هه ريمى كوردستان دايه ده گريته وه به رولى سياست وانان و ديپلوماسى كورد. راسته ئه وى كه كوردستان پله ى دوهه مى پيوندى ئابورى له گه ل توركيا دا هه يه، بلام ئه مه به و مانا نيه كه توركيا كاتيك كه به رجه ونديه كانى ئيزنى بدات رو له ئيران يان عيراق بو لابه ردنى هه ريمى كوردستان وه ك شه ريگى ئابورى و سياسى نه كات. راسته كه ئيستا ئه جنداى هه ريمى كوردستان و دوله تى توركيا سه باره ت به روژ ئاوا ى كوردستان له يه كه وه نه زيك بووه ته وه بلام ئه م نزيكايه تيه تا كى ده توانيت بمينيته وه. راسته كه جيگه و پيگه ى هه ريمى كوردستان له ئاستى نيو نه ته وى دا بو ئاستيكى به رز گوزراوه تو، و راسته كه ئيستا پتر له ٢١ ولات كونسولخانه ى خويان له باشورى كوردستان هه يه و به هوى گه شه سه ندنى ئابورى هه ريمه وه ريژه ى ئه م ولاتانه له به رز بونه وه دايه، بلام ده بى بزانين كه بستنه وى هه ريم به ئابورى نه وت و گاز و سه رچاوه سامانه سروشتيه كان له كاتيكدا كه هه موى گرى به ستة ئابوريه كان به گورانكاريه سياسيه كانه وه بستراوه ته وه، هه ر چه شنه گورانكارى سياسى له هه ريمه كه دا، نزيك بونه وه ى عيراق به توركيا، نزيك بونه وى ئيران به ولاتانى هه ريم و لابردنى گه ماروى ئابورى به سه ر ئيراندا ده توانيت وه زعى ئابورى باشورى كوردستان بخاته مه ترسيه وه.

هه ريمى كوردستانى عيراق هه ريميكى داخراوه، به بى پيوندى ئابورى و سياسى له گه ل هاوسيكانيدا ناتوانيت سامانه سروشتيه كانى خوى كه نه وت و گازه بو بازار ئوروپيه كان بگوزيته وه و هه ر به م هويه وه ده سه لاتى سياسى له كوردستاندا بستراوه ته وه به شيوازى هه لسو كه وت له گه ل گه وره ترين شه ريكى ئابورى خوى توركيا كه ١٧ ميليارد گره بستى ئابورى له گه ليدا هه يه، سه ر چاوه ى سه ربه خوى هه ريمى كوردستانى عيراق بستراوه ته وه به سامانه سروشتيه كانيه وه داهاتى ئه م سامانه سروشتيانه و به رهه مه كانى ئه و بستراوه ته وه به پيوندى له گه ل ولاتى توركيه دا.

د. ئازاد موراديان :

به رپرسى كوميتته ى كورده كانى نيشته جى ئەمریکا بو ديموكراسى و مافى مروڤ له ئيران، ئه ندامى كونگره ى نه ته وى كورد- ئه مريكاى باكور

مێزگرد: د. هۆشمه‌ند عه‌لی و د. ئازاد مورادیان له‌ مێزگردێک له‌سه‌ر ململانێی کۆماری و دیموکراته‌کانی ئه‌مه‌ریکا ده‌دوێن

 مێزگرد: د. هۆشمه‌ند عه‌لی و د. ئازاد مورادیان له‌ مێزگردێک له‌سه‌ر ململانێی کۆماری و دیموکراته‌کانی ئه‌مه‌ریکا ده‌دوێن

Haider Kareem

20.10.2013

ڕۆژی پـێـنجشه‌ممه‌ی ڕابردوو‌ هه‌موو داموده‌زگاکانی حکومه‌تی فیدراڵی به‌ ته‌واوی کارمه‌نده‌کانیانه‌وه‌ ده‌سـتیان کرده‌وه‌‌ به‌ کاره‌کانیان، ئه‌مه‌ش پاش 16 ڕۆژ له‌ داخسـتنی به‌شـێـکی ئه‌و ده‌زگایانه‌ و ناردنه‌وه‌ی به‌ سه‌دان هه‌زار کارمه‌ند به‌بێ موچه‌ بۆ ماڵه‌وه‌‌.
شه‌وی پێشترێش‌ پاش ئه‌وه‌ی کۆنگرس به‌ هه‌ردوو ئه‌نجومه‌نی سینات و نوێنه‌ران پـرۆژه‌ بڕیاری دابینکردنی پاره‌ بۆ حکومه‌تی فیدراڵی و هه‌روه‌ها به‌رزکردنه‌وه‌ی ئاسـتی توانای حکومه‌ت بۆ قه‌رزکردنی په‌سه‌ندکرد، سه‌رۆک ئۆباما زوویه‌کی پـێـنجشه‌ممه‌ واژوی کرد و بڕیاره‌که‌ چووه‌ قۆناغی جێبه‌جێـکردنه‌وه‌.
هه‌روه‌ها سه‌رۆک ئۆباما له‌ یه‌که‌م وتاری هه‌فتانه‌ی له‌وه‌ته‌ی کۆتایی به‌ داخسـتنی به‌شێک له‌ داموده‌زگاکانی حکومه‌تی فیدراڵی ئه‌مه‌ریکا هات و هه‌ڕه‌شه‌ی ئه‌وه‌ی که‌ خه‌زێنه‌ی حکومه‌تی فیدراڵی پاره‌ی تیادا نه‌مێنێت، پووچه‌ڵ کرایه‌وه‌ گوتی هه‌ردوو پارتی دیموکرات و کۆمارییه‌کان ده‌توانن پێکه‌وه‌ کاربکه‌ن.
حه‌یده‌ر که‌ریم له‌به‌شی کوردی ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا ئه‌م بابه‌ته‌ له‌ مێزگردێکدا له‌گه‌ڵ دکتۆر ئازاد مورادیان سه‌رۆکی کۆمیته‌ی کوردی ئه‌مه‌ریکا بۆ دیموکراسی و مافه‌کانی مرۆڤ له‌ ئێران بنکه‌ له‌ ویلایه‌تی کالیفۆرنیا و دکتۆر هۆشمه‌ند عه‌لی مێژوناس و شاره‌زای کاروباری سیاسی بنکه‌ له‌ ویلایه‌تی میناسۆتا ده‌خاته‌ به‌ر باس و هه‌ڵسه‌نگاندنه‌وه‌.

ده‌قی مێزگرده‌که

دوکتور ئازاد موراديان له وتوويژيك دا له گه ل به شى كوردى ده نگى ئه مريكا: کۆنفڕانسی ڕێکخراوه‌کانی وڵاتان جه‌ختیان له‌ سه‌ر مافه‌کانی مرۆڤ کرده‌وه

voa_kurdish_banner.jpg

دوکتور ئازاد موراديان له وتوويژيك دا له گه ل به شى كوردى ده نگى ئه مريكا: کۆنفڕانسی ڕێکخراوه‌کانی وڵاتان جه‌ختیان له‌ سه‌ر مافه‌کانی مرۆڤ کرده‌وه

دکتۆر ئازاد مورادیان Dr.Azad Moradian
Salah Piroty

09.12.2013

گرووپی یه‌کگرتووی ئێرانی و کوردستانی بۆ مافه‌کانی مرۆڤ له‌ نامه‌یه‌ک دا بۆ بنه‌ماڵه‌ی به‌ڕێز نێلسۆن ماندێلا، سه‌ره‌خۆشی خۆیان بۆ له‌ ده‌ست دانی ئه‌م ڕێبه‌ره‌ جیهانی یه‌ ده‌ربڕێوه‌.  له‌ به‌شێکی نامه‌که‌دا هاتوه‌:”به‌ڕیز ماندێلا له‌ سه‌رانسه‌ری ماوه‌ی ژیانی خۆی هێمای قاره‌مانێک له‌ خه‌بات دژی نژاد په‌ره‌ستی و نه‌بوونی داد بوو. ئه‌و نه‌ته‌نیا بۆ ئافریکای باشوور به‌ڵکو له‌ ڕاده‌ی جیهانیش دا هه‌وڵ و به‌رخودانی  له‌ هه‌موو قۆناخه‌کانی خه‌بات بوو به‌ هۆی ئه‌وه‌ی هه‌موو به‌ چاوی ڕێبه‌رێکی مه‌زن چاوی لێ بکه‌ن”.له‌ وتووێژیکی له‌ گه‌ڵ به‌شی کوردی ده‌نگی ئه‌مه‌ریکا دوکتور ئازاد مورادیان، به‌رپرسی کومیته‌ی کورده‌کانی دانیشووی ئه‌مه‌ریکا بۆ دیمۆکڕاسی و مافه‌کانی مرۆڤ له‌ ئێران، که‌ ڕێکخراوه‌که‌ی یه‌کیک له‌ ئه‌وانه‌ بوو نامه‌که‌یان بۆ بنه‌ماڵه‌ی به‌ڕێز ماندێلا ناردووه‌ ده‌ڵێت، ‘وێڕای ڕێز گرتن له‌ خۆڕاگری ناوبراو، له‌ سه‌ر ئه‌و ڕیبازه‌ی ماندیلا پێمان داگرتوه‌ که‌ ئێمه‌ش وه‌ک کورد که‌ مافمان زۆر پێ شێل کراوه‌، پێمان وایه‌ ڕۆژێک ده‌توانین به‌ مافی گه‌له‌که‌مان بگه‌ین.

هه‌روه‌ها کاک ئازاد ئاماژه‌ی به‌ ئه‌و کرد ڕۆژی یه‌کشه‌مه‌ له‌ شاری لۆس ئانجلێس له‌ کۆنفرانسی به‌ بۆنه‌ی  65 ساڵیادی په‌سند کردنی مافه‌ بنچینه‌یی یه‌کانی مرۆڤ له‌ لایه‌ن نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتووه‌کانه‌وه‌  په‌سند کرا گه‌لێک ڕێکخراوی مافی مرۆڤی وڵاتانی جۆربه‌جۆر، له‌ نێویاندا هه‌ر له‌ وڵاتانی که‌نداوی فارس ڕابگره‌ هه‌تا ئامریکای لاتین، تێیدا به‌شداریان کرد.

کاک ئازادی ئاماژه‌ی پێدا که‌ له‌ کۆنفڕانسه‌که‌دا  به‌ تایبه‌ت سه‌باره‌ت به‌ ئاستی مافه‌کانی مرۆڤ له‌ دوای هاتنه‌ سه‌رکاری ڕووحانی باسکرا که‌ به‌ داخه‌وه‌ ژماره‌ی زۆری له‌ ئه‌و له‌ سێداره‌دراوانه‌ له‌ کورده‌کان بوونه‌ و هه‌روه‌ها باسی  که‌مپێنێکی له‌ ئێران کرد که‌ له‌ دژی ئێعدام کردن دا به‌رده‌وامه.

وتووێژی دوکتور ئازاد مورادیان

دکتۆر ئازاد مورادیان: به‌ داخه‌وه‌ سه‌رۆک ئوباما سه روه رى ئمريكاى به ديپلوماسى روسيا دوراند

دکتۆر ئازاد مورادیان:  به‌ داخه‌وه‌ سه‌رۆک ئوباما سه روه رى ئمريكاى به ديپلوماسى روسيا دوراند

Jani Diylan

11.09.2013

VOA_ObamaSpeech_Azad_091113له‌ ئێوارانی رۆژی سێشه‌ممه‌ سه‌رۆک ئوباما سه‌باره‌ت به‌ شیانی هێڕش بردنه‌ سه‌ر سوریا وتارێکی پێشکه‌ش  به‌ ئه‌مریکاییه‌کان و جیهان  کرد .

له‌ وتو وێژێکی ڕاسته‌ و خۆی به‌شی کوردی ده‌نگی ئه‌مریکا له‌گه‌ڵ دکتۆر ئازاد مورادیان به‌رپرسی کۆمیته‌ی کورده‌کانی باکوری ئه‌مریکا بۆ دیموکراسی و مافی مرۆڤ له‌ ئێران سه‌باره‌ت به‌ ووتاره‌که‌ی سه‌رۆک ئوباما ده‌ڵێت” هه‌ر وه‌ک هه‌مووتان ده‌زانن له‌ چه‌ند ڕۆژی ڕابوردوودا ئه‌م ده‌مه‌ قڕه‌ له‌سه‌ر بابه‌تی ئه‌وه‌ی که‌ باسی ئه‌وه‌ ده‌کات  سه‌رۆک ئوباما  به‌ره‌و ئه‌وه‌ ده‌جێت له‌ هێزی سه‌ربازی که‌ڵک وه‌ربگرێت وه‌ یاخود گوێ به‌و کاره‌ دیپلوماسیه‌ بدات یان ئه‌و هه‌وڵه‌ دیپلوماسیه‌ که‌ روسیا و برێک له‌ وڵاتانی تر که‌ ده‌ستیان پێ کردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی به‌ر بگرن له‌ کردارێکی له‌شکه‌ری به‌ باوه‌ری من ئه‌و مه‌ترسیه‌ بوو که‌ سه‌رۆک ئوباما ئه‌و سه‌روه‌ریه‌ که‌ وڵاته‌ یه‌کگرتوه‌کان ده‌بێت به‌ جێ بهێنێت بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێت له‌ خه‌ڵكی هه‌ژار و خه‌ڵکی لێ قه‌وماوی سوریا به‌رگری بکات، به‌ڵام به‌ داخه‌وه‌ ته‌نی دا به‌وه‌ی که‌ پێشنیاری روسیا وه‌ پێشنیاری نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتوه‌کان بۆ ڕاگرتنی هه‌ر چه‌شنه‌ چالاکیه‌کی سه‌ربازی په‌سه‌ند بکات که‌ له‌ رێگای دیپلۆماسیه‌ به‌رده‌وام بن له‌ سه‌ر ئه‌و فیشارانه‌ که‌ سوریا له‌ چه‌کی کیمیاوی له‌ کرداره‌ له‌شکه‌ریه‌کانیدا که‌ڵک وه‌ر نه‌گرێت”.
  + بو گوى دان به پروگرامه كانى رادوى له سه ر وينه ى زيره وه كليك كه ن
  + براي شنيدن برنامه هاي راديو  روي تصوير راديو كليك كنيد  

 vokradio.jpg


free stats

Listen 2 vokradio at http://vokradio.listen2myradio.com

  مطلب را به بالاترین بفرستید: Balatarin

دوکتور ئازاد:”ئێمه‌ وه‌ک چالاکوانانی مافه‌کانی کورد ده‌بێت پێوه‌ندی یه‌کانمان له‌ گه‌ڵ ئه‌حمه‌د شه‌هید زیاتر بکه‌ین

پرسی مافه‌کانی مرۆڤ له‌ کوردستانی ئێران

دوکتور ئازاد:”ئێمه‌ وه‌ک چالاکوانانی مافه‌کانی کورد ده‌بێت پێوه‌ندی یه‌کانمان له‌ گه‌ڵ ئه‌حمه‌د شه‌هید زیاتر بکه‌ین.

دوکتور شه‌هید له‌ گه‌ڵ گرووپه‌کانی مافه‌کانی مرۆڤ له‌ ئه‌مه‌ریکا - هه‌ینی 20ی جولای 2013دوکتور شه‌هید له‌ گه‌ڵ گرووپه‌کانی مافه‌کانی مرۆڤ له‌ ئه‌مه‌ریکا – هه‌ینی 20ی جولای 2013
Salah Piroty

22.07.2013

دوو ڕێکخراوی مافه‌کانی مرۆڤی کورد دانیشتووی ئه‌مه‌ریکا ڕۆژی هه‌ینی له‌ گه‌ڵ دوکتور ئه‌حمه‌د شه‌هید ڕێپۆرتێری تایبه‌تی نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتوه‌کان سه‌باره‌ت به‌ مافه‌کانی مرۆڤ له‌ ئێران کۆبوونه‌وه‌.

دوکتور ئازاد مورادیان، به‌رپرسی کومیته‌ی کورده‌کانی دانیشووی ئه‌مه‌ریکا بۆ مافه‌کانی مرۆڤ و دێمۆکراسی له‌ ئێران ده‌ڵێت وێڕای ئاماژه‌ کردن به‌ پێ شیكردنی مافه‌کانی مرۆڤی کورد له‌ ئێران هه‌روه‌ها ناوی 52 که‌س له‌چالاکانی کوردمان بۆ دکتور شه‌هید دابین کرد که‌ له‌ لایه‌ن کۆماری ئیسلامی- یه‌وه‌ بڕیاری مه‌رگیان له‌ سه‌ردراوه‌.

هه‌روه‌ها دوکتور ئازاد ده‌ڵێت دۆخی به‌ندکراوانی سیاسی کورد له‌ ئێران، پێ ڕانه‌گه‌یشتن به‌ گرفته‌کانی جه‌سته‌یی و پزشکی و هه‌روها دۆخی ناله‌به‌ری کوڵبه‌رانی کورد و کوشتن و بریندار کردنیان بابه‌ته‌کانی تری تاو وتۆ کردن له‌ گه‌ڵ ڕایپۆرتێری تایبه‌تی یو ئێن بوون.

له‌ کۆتایی دا دوکتور ئازاد جه‌خت له‌ سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌کات که‌ “ئێمه‌ وه‌ک چالاکوانانی مافه‌کانی کورد ده‌بێت پێوه‌ندی یه‌کانمان له‌ گه‌ڵ ئه‌حمه‌د شه‌هید زیاتر بکه‌ین.  ده‌بێت به‌ڵگه‌ی باوه‌ڕ پێکراو به‌ ئه‌حمه‌د شه‌هید و ده‌فته‌ر (ئافیسه‌) که‌ی بینرین و نابی که‌متر خه‌می بکه‌ین”.

وتووێژی دوکتور ئازاد مورادیان

http://realaudio.rferl.org/voa/KRAR/2013/07/22/6126af4b-332a-42aa-86a2-8f1625e44616.mp3  

Source: http://www.dengiamerika.com/content/interview/1706424.html

هه لبژاردنه كانى سه روك كومارى ئيران، ئوپوزسيونى كورد و خه لكى كورد له روژهه لاتى كوردستان

هه لبژاردنه كانى سه روك كومارى ئيران، ئوپوزسيونى كورد و خه لكى كورد له روژهه لاتى كوردستان

azad_muradian_6sep11

June 19, 2013

د. ئازاد موراديان

    ئوپوزسيونى كورد له روژ هه لاتى كوردستان پيش به ريوه چونى ئه م هه لبژاردانه له هه لسنگاندنى به تيكراى خوىدا هاتنه سه ر ئه و قه ناعه ته ى كه ئه م هه لبژاردنانه له گه ل پرنسيپه كان و ئيستاندارده كانى هه لبژاردنى ئازادا پيوندى نيه، مافى كه مايه تيه كان و نه ته وه كانى ئيران وه به ر چاو نه گيراوه، هيچ كام له و كه سانه ى كه له لايه ن شوراى پاراستنى ده ستورى ئه ساسى ئيراندا ( شوراى نيگه بان ) پالياوه ن، به رنامه و پروگراميكى ئه و تويان بو نه ته وه كانى ئيران و به تايبه ت بو گه لى كورد نيه ، هه موى كانديداكان له ٣٣ سالى ژيانى كومارى ئيسلامى كاربه ده ست و به ر پرسى بير و بوروا و سياسه ته كانى نيو خو و ده ره وه ى كومارى ئيسلامى بوون و بى گومان به ر پرسن سه بارت به و قه يرانه ى كه ولاتى ئيرانى تي كه وتوه و به رپرسن له نه دارى و بيكارى و هه مو چه شنه گه نده ليك له نيو خوى وه لاتدا. ئو پوزسيونى كورد باورى به وى بوه كه ئه و هه شت كه سه نوينه رى راسته قينه ى بير و راى گه شتى خه لكى ئيران نين، نوينه رى خه باتى يكسانى خوازى ژنان و كريكاران و زه حمه تكيشانى ئيران نه بوون و له داهاتويش دا نابه ن وه هوى ئه مه ش ده گه ريته وه به سيستمى ويلايه تى فه قيه و نه بونى هاوسه نگى له نيوان هيزه كانى سه ره كى ئيراندا، وه هه روه ها رولى به ر چاوى هيزى نيزامى ئيران به تايبه ت سوپاى پاسدارنى شورشى ئيسلامى له كار و بارى ئيجرائى له ولاتدا و رولى ئائين و مه زهه بى شيعه ى سياسى كه هه مو بواره كانى ئه م كوماره ى له خويدا گه رتووه .

به باوه رى من بوچونى ريكخراوه سياسيه كاني كورد، ريكخراوه رامياريه كان و چالاك وانانى مافى مروف له روژ هه لاتى كوردستان كه خه لكيان بو چونه سه ر سه ندو قى راى هان نه دابو، چه به ئاشكرا و چه به پاريزه وه داواى بايكوت كردن، ته حريم كردن يان ده ربه رينى ناره زايه تى چالاكانه له كاتى هه لبژاردنه كاندا كرده بو، ئه و راستيه ديريته ئاراوه كه ئوپوزسيونى كورد باورى راسته قينه ى به ديموكراسى و مافى مروف و مافى نه ته وه بن ده سته كان هه يه. ئوپوزسيونى كورد نيشانى داوه كه بو خوى پرنسيپ و بواريكى باور مه دار و خه لكى هه يه كه ده ژ به هه مو چه شنه بي عه داله تى له لايه نى سيستمى ديكتاتورى كومارى ئيسلاميه وه يه. ئه مه ش ئه و راستيه ده خولقينيت كه چه به هوى ژيانى زوربه ى كادير و ئه ندامانى ئه م ئو پوزسيونه له ده ره وى ئيران ، وه چه به هوى ئيراده و ئاماده گى به رپرسان و ئه ندامانى ئوپوزسيونى كورد ، باور به ديموكراسى و مافى مروف ره وت و ئيراده يه كى باور پيكراوه كه هيچ كاتيك نه مانتوانيوه له ئوپوزسيونى ئيرانى غيرى كورددا بي بينين.

ليره ئه م پرسياره ديته ئاراوه كه پيوندى ئوپوزسيونى كورد ى روژ هه لات له گه ل خه لكى خويدا كه ئيده عاى نوينه رايه تى ئه وى هه يه چونه؟ تا چه راده يك بير و راى گه شتى خه لكى كوردى روژ هه لات له گه ل ئوپوزسيونى كورد به يه ك نه زيك و يان دوررن؟. ئايا به راستى ئو پوزسيونى ده روه ئاوينه ى بيرو راى گه له كى له روژ هه لاتى كوردستانه؟. هه رچه ند نمونه ى زور مان بووه كه خه لكى كوردستان ولامي بانگه وازى ريكخراوه كورده كانيان داوه ته وه، ده ستيان به نافرمانى مه دنى و مان گرتن و خوپيشاندان و به ستنى دوكان و بازاريان كه ردووه، به لام هاوكات زور نمونه و نيشانه يشمان له ده ست دايه كه كومارى ئيسلامى له هاندانى خه لكى كورد به ره و خواست و داخوازيه كانى خويان سه ركوتو بوه ن. يه ك له م كاره ساتانه وه به گويره ى ئامار ى فورمى له هه لپژاردنه كانى سه روك كومارى ئيراندا خه لكى كورد له ريژه يكى به رچاو به شداريان كردووه. ئايا به شيك له خه لكى كورد لايه نگرى كومارى ئيسلامين؟ ئايا خه لكى كوردى روژ هه لات خوى به به شيك له رفورمخوازى كومارى ئيسلامى ده زانيت ، وه ئايا داخوازى روخانى كومارى ئسلامين؟ ئايا ده بيت ئوپوزسيونى كورد شيوازى هه لسو كوتى سه بارت به كومارى ئيسلامى بگوريت،؟

پاش سه ركوتنى ئاغاى روحانى له كى به ركى له گة ل پينج كانديداى كه له ريگه ى ده نگى زيادتر له ٥٠ له سه دى ده نگ دران، وه جه ژن و خوشي خه لك له زوربه ى شاره كان و شه قامه كانى ئيران دا ئه وپرسياره ى هاوردوه ته ئاراه وه كه به راستى ئوبه شه له ئوپوزسيونى ئيران كه داواى ته حريمى ئاكتيوى هه لبژادرنه كانيان له خه لكى كرده بو به هه له دا چوون؟.

له كولينه وه له سه ر رفتارى گه شتى خه لك له كاتى به شداريان له حه ره كه ت و خوپيشاندانى به كو مه ل دا زور يه ك له روانناسانى كومه لايه تى و كو مه لناسان له سه ر ئه و باوه ره ن كه ده بى پاراميتيرهائيكى جياواز له به ر چاو بگيريت كه به ته واوى جياواز له ره فتار و شيوازى هه لسو كه وتى تا كه كه سيه. له ره فتارى به كو مه ل تاكه كه سى ده بيته به شيك له كومه ل و هيز و تواناى خوى له كه ش و هه وا يان ئه توسفه رو فه زاى گروپ دا ده گريت. بو هه مو ليكولينه ره وانى كارو بارى روانناسى سياسى و كومه لايه تى ئه وه ئاشكرايه كه چون تاكه كه سى له ژير پروپاگانداى كومه لگا و له ژير فيشارى گروپيكى زورينه دا ده توانيت ته نانه ت ره وش و ره فتارى جياواز له دژ به به رجه ونديه كانى خوى بگريته پيش. ره فتارى به كومه ل يان collective behavior تايبه تمه ندى خوى هه يه وه ك نمونه ئه م ره فتاره له زوربه ى كاته كاندا ، ناچيته ژير چاوديرى ريكخراويكى مونه زم و به ديسيپلين، دوهه م ئه وى كه مه نتيق ليره دا كارناكات، و داهاتوه كه يشى له به رجه وندى خه لكيدا نيه.

سيستمى كومارى ئيسلامى وه ك هه ر سيستميكى نوى ديكتاتورى هه ولى زوري داوه به ري خه ستنى هه لبژاردنه كان بو سه قامگير كردنى خوى كه لك وه رگه ريت. ده نگ دان ده بيته هوى ئيعتبار و به نه رخ بونى و ولاته كه له لايه ن سيستمى نيو نه ته وه ى كه نيرخيكى به رچاويان بو ده نگ دان و هه لبژاردن هه يه. له لايه كى كه يه وه هه لبژاردن هه رچه ند به چه شنى موهه نديسى كراو ، ده بيته هويه ك بو ده ر به رينى ناره زايه تى كومه لگايك كه ريگاى ده نگ هه لبه رينى پي نه دراوه.

له وه ى كه كاربه دستانى كو مارى ئيسلامى پلانيكى ئاشكرا ، هه لبژاردنه يكى موهه نديسى كراو و پلان داره ژياويان بوه هيچ گومانيكمان نيه. ئه و پسپورانه ى كه له بوارى كومه لناسى ره فتارى خه لكى كاريان كردووه تئورى هه لبژاردنى سه روك يان شاى جه نگه ليان له جه نگه ليك دا كه هه مو هه ول و چالاكى ئه ندامانى ئه و كومه لگا بو پاراستنى ژيانيانه نه مونه يه كى به رچاو له هه لبژاردنى سه روك كومارى له وه لاتانيك وه ك ئيرانه كه له شيوازى ديكتاتورى هه لبژاردنه كان كه لك وه رده گريت. له ولاتيك دا كه نوينه رانى راسته قينه و دلسوزى خه لك له نيو وه لاتدا نه ماوه ن، يان دمكوت كراوه ن، هه موى ئه و كسانه ى كه خويان كانديدى سه روك كومارى كردووه له نيهايه ت دا به ٨ پياوى كار به دستى كومارى ئيسلامى ده كيشيت كه له هه موى ئه م سالانه دا بي لياقه تى و بي زانيارى و ده ژايه تى خويان له گه ل به رژه وه ندى نيشتمانى، ده ژايه تيان له گه ل به ر ژه وندى نه ته وه كانى ئيران، وه نه زيكايه تى بيرو رايان به سيستمى ديكتاتورى نيشان داوه. پيوندى نيوان قه بولى ٨ كه س كه پاشان ٢ كه سيان ده بى بچنه ده ره وه له راستى دا هه لبژاردنى سه روكى جه نگه له. ده بى بليم كومارى ئيسلامى به جوانى پلانى هه لبژاردنه كانى وه پيشه وه بردوه، شه رى كي به ركي نيوان كانديدى خه راپ و خه راپتر له نيهايه ت دا له به ر جه وه ندى كه سيك دا ته واو كردووه كه هه م مه لايه ( نوينه رى باور پي كراوى مه زهه بى شيعه يه)، وه هه م خوى به چه شنيك به ره وتى ريفورم خوازى نيو كومارى ئيسلامى نه زيك ده زانيت. ئه و شته ى كه روى داوه له م شانو دا ، ره فتارى به كو مه لى خه لك به ره و ده ژايه تى له گه ل ئاغاى جه ليلى دا كه به رواله ت نوينه رى ئاغاى خامنه ئيه و رولى پياوى خه رابته ره كه ى وه ئه ستو گرتووه حه ره كه ت دراوه. ئاغاى روحانى ده بى بارودوخى سياسى و ئابورى ئيران به ره و باشى به بات، ده بى قه يرانى نيوان ولاتانى روژ ئاوايي و ئيران له سه ر سياسه تى وزه ى ئه تومى ئيران وه هه روه ها خاتيمه دان به گه ماروى ئابورى و سياسى به ريته پيشه وه. ئاغاى روحانى كه بو خوى له هه مو ئه م سالانه دا به رپرسىايه تى پايه به رزى له شوراى ئاسايشي نه ته وىى ئيراندا بووه، و هاوكات پيوندى باشي له گه ل ولاتانى روژ ئاوادا بو حه لى ناكوكيه كان نيوان كومارى ئيسلامى و ئوروپا و ئه مريكا نيشان داوه ، بي گومان پشتگيرى ناراسته و خوى ولاتانى روژ ئاوا و ميدياى ده سه لات دارى ئوروپي و ئمريكى كه له نيو خوى ئيراندا كارامه ئى خويان هه يه به ره و خو راكيشاوه. هاتنه سه ر كارى ئاغاى روحانى ده توانيت گورانكارى له شه رايه تى ئيراند بكات، به پيوندى له گه ل وه لاتانى روژ ئاوادا ، هه نگاو به هه نگاو له وه كار هينانى سانتريفيوژه كانى زيادتر به رگيرى به كات، ئيزن به چاوديرانى ريكخراوى نيو نه ته ويى وزه ى ئه تومى بدات كه له ئيران ديدار بكات و ه به چه شنة به شيك له گه مارو ئابورى به سه ر ئيراندا كه م كاته وه كه خوى ده توانيت ناره زايه تى نيو خو كه م كاته وه. ئه وى كه شه رايه تى مافى مروف له ئيراندا باشتر ده بيت يان نا بى گومان هه موى ده چيته چوار چيوه ى هه لسو كوتنه كانيان له گه ل وه لاتانى روژ ئاوادا. بى گومان ئيستا كه رولى ريفورم خوازيان له ده ست دايه ده بيت چه ند له و كه سايه تيانه كه له كو مه لگاى نيو نه ته ويى دا نيويان زراوه ئازاد بكرين، به لام هه ر له و كاته دا سه ركوت كردنى نه ته وه كانى ئيران و خه لكى كورد به تايبه ت ده توانى به ر ده وام بيت.

من به پيچه وانه ى ئه و هاوريانه كه پاش هاتنه سه ركارى ئاغاى روحانى و خوشى و چه پله لى دانى خه لك له شه قامه كاندا داواى لى بوردنيان له خه لك كردووه بو ئه وى به هه له داواى ته حريميان كردووه ، ده بى بليم زانياريه كان زور شه تى جياواز له خو دا ده گريت. هه روه ها كه كوتم ئوپوزسيونى كورد له روژ هه لاتى كوردستان له و په رى ئازدى خوازى و ديموكراسى خوازى دايه و له دلسوزى شورشگيرانه ى سه باره ت به گه له كى نابيت گومانمان بيت. ئه وى كه ئيمه پيمان وابيت كه ده توانين له ميدانيك دا كه هه مه چه شنه چه كه منيه ك له ئيختيارى دوژمن دايه، سيستميكى نيزامى و ئه منى به سه ر هه ريمه كه دا داسپينراوه، خه لك له نه دارى و بيكارى و بى خانويى دا ده نالين، پول و پاره و هه مو سامانى ولات له ده ست دو ژمن دايه و ئيمه وه ك نوينه رانى ئه وان له ولات وه در نه راوين و ئيزنى خه باتى سياسى و به ر به ركى سياسيمان له نيو خودا لى سه ندراوه تو، چون ده توانين به لين كه خه لكى به دواى داخوازى ئيمه دا نه چوون. چاو لي كردن له حه ره كه تى به كومه لى خه لك ده توانيت ئيمه به ريگاى خه تا ببات98841657-iran-election.

راسته ئه گه ر ئيمه ش ئيمكانى نيو خومان بو هاندانى خه لك به ئاشكرا بوايه ت ده مانتوانى پيك هينه رى حه ره كه تى به كو مه لى خه لك بين. نه مونه ى باكورى كوردستان يه كيكه له و شيوازى كه ته نانه ت له شيوازى ديموكراسى توركيه دا كه مه جبور به ري دان به ره وتى ديموكراسى خواز و ئاشتى خوازى كوردى داوه كه له هه ريمه كورديه كان دا چالاكى ببيت ، به سه دان هه زار كورد ديريته شه قامه كانو. بي گومان ريژه ى به شداراى خه لك له م هه لبژاردنه به ر چاو بووه، به لام له نه بونى سه ر چاوه يه كى سه ر به خو يان چاوديرانى نيو نه ته ويى كيه كه ده توانى ريژه ى راسته قينه ى به شداران راست به كاته وه. ته نانه ت به چاو خشكاندنيكى كورت به سه ر به شداربوانى ئه م هه لبژاردنانه دا ، بومان ده رده كه ويت كه وه ك نمونه له پاريزگاى كوردستان ٣٨ له سه دى ئه و كه سانه ى كه تواناى ده نگ دانه يان هه بوه به شدارى له ده نگ دانه كاندا نه كردووه. هه رچه ند ئه و ريژه ى كه كومارى ئيسلامى له شاره كوردنشينه كان بو پشتگيرى له ده نگ دانه كان ده رى به ريوه له لايه ن هيچ ريكخراوىكي سه ر به خو وه راست نه كراوه توه. ئه مه خوى ده يگه ينيت كه ته نانه ت له م هه ل و مه رجه دا ٣٨ له سه دى خه لكى پاريزگاى كوردستان ده نگيان نه داوه.

له نه بونى ديموكراسى له ئيراندا كه ئيزن به خه باتى مه دنى و سياسى به خه لكى كورد و نوينه رانى ئه و واته ريكخراوه سياسيه كانى كورد له ناو وه لاتدا نادات، باور به پشتگيرى خه لك له ئو پوزسيونى ده ره وى ولات بو چالاكى مه ده نى خواست و ئينته زاريكى دور له باوره. ئه مه ش بو مانا نيه كه ده بى ئو پوزسيونى كورد به دواى رفتارى به كومه لى خه لك كه ويت كه ٣٣ ساله له ژير سيستمى ديكتاتورى ئيراندا چه و ساونه توه. هه ول و خه بات بو دابين كردنى سيستميكى سيكيولار و فيدرال و ديموكرات له به رژه وندى هه موى خه لكى ئيراندايه و به باورى مه ن نابيت له م پرنسيپانه دا هيچ گومانيكمان ببيت، بلام ئه وى كه ده بى له م شه رايه ته تازه دا چاو به شيوازى چالاكيه كانماندا بخشكينيه وه قسه يه كى تيدا نيه. پيشنياريم بو ئوپوزسيونى كورد له روژ هه لاتى كوردستاندا ئه مه يه كه ده بى له هه ر چالاكيه كى مه دنى له لايه ن چالاك وانانى نيو خو پشتگيرى بكريت، حه ره كه تى چالاك وانانى كورد له نيو خو ته نانه ت ئه گه ر له جيهه تى سياسه تى ئيمه دا نه بيت بو په ره سه ندنى خي باتى مه دنى له ژير ده سه لاتى ديكتاتوري دا ده بى له به ر چاو بگرين. زانيارى دان به خه لك ده بى كارى بى وه چانى ئو پوزسيونى ده ره وه بيت. ئه زمونى كارى به كومه ل ده بى به خه لك ئاموزش بدريت، كارى به كومه ل ده توانيت دامه زرانى كور و كو مه لى خه لكى له گروپيكى توپى پي دا تا گروپيكى هه لپه ركى و موسيقا كارى هونه رى ده توانى وه ك ئالترناتيويك له نه بونى ريبه رايه تى هيزه رامياريه كان له گورانكارى نيو خوى ئيراند كاريگه رى ببيت.

من ئه و مه ترسيه ده بينم كه تي روانينى به شيك له ئوپوزسيونى كورد له م هه لو مه رجه دا ، ئه وان هان بدات به رو نه زيك بونه وه به گروپ و تاقمه يه ك له نيو كومارى ئيسلامى كه نيو له ئاشتى نيوان خه لك ده به ن. ئه زمونى توركيه و كوردى باكور له ئيران دا ناچيته پيشه وه، نه كو مارى ئيسلامى ، كومارى توركيه يه و نه ئاغاى روحانى ئوردوغان. شه رايه تى ره وتى ديموكراسى خوازى كورد له باكورى كوردستان تايبه تمه ندى خوى هه يه.

هه ولى ئوپوزسيونى كورد له م كاته دا ده بى يارمه تى ده رى خه لكى ناو خو بيت بو به يانى خواسته كانيان. ده بى داخوازيه كان له موداى سه د روژى هاتنه سه ركارى ئاغاى روحانى دا بلاو بكريته وه، ده بى له م هه لو مه رجه بو پيشبردنى خواسته كانمان به تايبه ت سه بارت به گورانكارى له وه زعى ژيانى خه لك، لابه ردنى تي روانينى ئمنيه تى له سه ر كوردستان، ئازادى زيندانيه سياسيه كان، كه شى ئازاد بو چالاكى مه دنى و مافى مه روف، ئازادى روژنامه وانى و ديان شتي كه كه لك وه رگه رين. هه روه ها كه كوتم ئه م هه لو مه رجه تايبه ت مه ندى خوى هه يه، تا سه د روژي كه ئه گر گورانكاريك نه يته ئاراوا ئاغاى روحانى وه ك كار به دستانى كه گوى به داخوازيه كان ناده ن.

لوس ئانجلس – ئمريكا ١٩ مانگى ٦ى ٢٠١٣ زائينى