چرا خانواده درمانى و مشاوره روانى براى هر خانواده اى ضرورى است؟

چرا خانواده درمانى و مشاوره روانى براى هر خانواده اى ضرورى است؟

آزاد مراديان؛ رواندرمانگر

Azad Moradian

Azad Moradian

11/27/2014

اساس خانواده درمانى و يا مشاوره خانواده كمك و حمايت به اعضا خانواده هايى است كه خطر جدا شدن را احساس مي كنند و يا در جستجوى تقويت و تحكيم روابط خودشان هستند.
در مشاوره خانواده تمركز بر روى رابطه بين دو همسر است، اگر چه هر كدام از همسران ممكن است نياز به كار روى مسايل شخصى خودشان و از جمله تقويت روحى – روانى – فردى و آگاهى و شناخت از خود را هم داشته باشند. 
برخى از مشاورين خانواده بنا به ضرورت تشخيصى از رويكردهايى در تشخيص و همچنين درمان استفاده مي كنند كه در عين تمركز بر مسايل بين فردى همسران ، مسايل هر فرد را هم همزمان در برمى گيرد.
 
متاسفانه افراد زمانى به دنبال خدمات مشاوره خانواده مي روند كه كاملا دير شده است . مشاورين خانواده پيشنهاد مي كنند كه درست زمانى كه زن و شوهر احساس مي كنند كه روابط بين فرديشان آزرده شده است و آسيبهاى سطحى برداشته است بايد به مشاور مراجعه كنند. 
مطالعات روانشناسى در امريكا نشان داده است كه ميانگين مراجعه به مشاور خانواده تقريبا از زمان شروع مشكل تا زمان مراجعه براى حل آن دوره اى نزديك به ٦ سال را در بر مي گيرد. يعنى از زمانيكه دو طرف احساس ناخوشايند نارضايتى، عدم لذت بردن از همديگر، بدبختى و ناكامى را تجربه مي كنند تا زمانيكه بطور جدى در صدد حل آن بر مي آيند ٦ سال طول مي كشد. هر اندازه اين زمان طولاني تر گردد زمان بيشترى را هم بايد صرف مشاوره و درمان روحى و جسمى حاصل از آن كرد. گاه پيش آمده است كه دوران جدائى روانى و عاطفى آنچنان طولانى شده است كه اميد به بهبودى در زوجين را كاملا از بين برده است.
 
دلايل مراجعه به مشاور خانواده مي تواند متفاوت باشد ولى در واقع بيشتر مراجعين را همسرانى تشكيل مي دهند كه مشكل كامونيكيشن يا رابطه كلامى و درك همديگر را دارند، يا مشكل عدم تقسيم قدرت و يا احساس زير سلطه بودن و يا نياز به  سلطه بيشترى بر ديگرى را دارند. مشكل عدم درك احساسى و عدم درك نياز جنسى و مشكل روابط جنسى هم مي تواند به اختلافات موجود و تشديد اختلافات خانوادگى منجر شود. متاسفانه اين اختلافات در بستر مشكلات اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى و حتى در زمانيكه يكى از اعضا خانواده مبتلا به بيمارى مزمنى است مي تواند تشديد گردد.
 
نتايج پژوهش هاى روانشناسى نشان داده است كه مهارت­هاى ارتباطي زوجين به طور مستقيم مي­تواند سبب خشنودي و رضايت زناشويي آنها شود، اما بخشي از اثرگذاري آن از طريق صميميت جنسي توجيه مي شودمشاوران خانواده مي توانند آموزش مهارت­هاي ارتباطى و صمميميت جنسى را هم هدف مداخلات درماني خويش قرار دهند.
 
يك مشاوره فعال و خوب مي تواند بسيارى از شئونات روابط بين فردى را پوشش دهد، در عين اينكه تمركز اصلى بر نحوه ارتباط گيرى كلامى و احساسى زن و شوهر متمركز خواهد بود. زمانيكه همسران براى پرهيز از بگو مگوهاى طولانى از ارتباط كلامى و گفتارى پرهيز مي كنندزمانيكه يك گفتگوى ساده به جر و بحث و زورگوئى يك طرف و لجاجت طرف ديگر منتهى مي شود، آزرده گيها و آسيبهاى خانوادگى جايگزين يك رابطه سالم و شادي بخش خواهد شد.
 
دكتر جان گاتمن كه به مدت چند دهه وقت خود را صرف مطالعه مشكلات خانوادگى كرده است، مطرح مي كند كه عدم تلاش براى بازپرورى يك رابطه بعد از هر جر و بحث و بگو مگوى خانوادگى، نقش اصلى را در ناخوشايندى روابط، عدم رضايت در بين زن و شوهر ها و حتى جدا شدن و طلاق بازى مي كند.
يك مشاور خوب مي داند كه اولين قدم در بهبودى روابط بين فردى اينست كه به هر كدام از همسران آموزش دهد كه در هنگام بروز اختلافات چگونه قادر باشند كه احساسات آنى خود را مديريت كنند، خود را آرام كنند، و سعى كنند از شيوه هاى صحيح گفتگو كردن و ديالوگ براي حل مشكل استفاده كنند. خوشبختانه نحوه گفتگو ، ديالوك و صحبت كردن قابل آموزش و يادگيرى است و بعنوان يك وسيله و تجربه در زندگى روزمره مي توان از آن بهره برد.

چه انتظاراتى مي توان از مشاوره خانواده داشت؟
 
آنچه مسلم است هيچ روانشناس يا مشاوره خانواده نمى تواند معجزه كند، و يا بدون همكارى مراجع در پروسه درمان انتظار تغيير و بهبودى را داشت. انگيزه هاى درونى و بيرونى مراجعين مي تواند تاثير اساسى در روند مشاوره داشته باشد. در واقع بدون يك هدف مشحص نمى توان به كار مشاوره پرداخت. من اكثرا به مراجعينم اين نكته را متذكر مي شوم كه مشاوره مي تواند شما را در مسيرى همراهى كند كه شما را به سطح قبلى رضامندى قبل از بروز اختلافات برساند. و اين بدان معنى است اگر سطح رضامندى در بهترين شرايط خود در ٦ تا يكسال پيش از اختلاف ، مثلا بين ٣ تا ٤ در يك ميزان دهگانه بوده است، مشاور مي تواند شما را به آن سطح برساند ولى توقع بالاتر از اين سطح كه هيچگاه در خانواده تجربه نشده است بسيار مشكل و شايد دور از دسترس باشد. 
خانواده اى كه از روز اول زندگى اختلافات شديد داشته است هيچ تصويرى از زندگى خوب با هم بودن را ندارد. تغيير نگرش و آموزش شيوه هاى جديد زندگى كردن با هم نياز به زمان طولانى ترى دارد.
 
قدرمسلم اينست كه اولين قدم ، آموزش گوش دادن فعال به طرفين است كه ياد مي دهد در زمانيكه مشكلى بروز مي كند چگونه صحبت كرد، چگونه گوش كرد و چگونه به طرف مقابل پاسخ داد. هر دو طرف بايد نقش و مسئوليت خود را در زمان بروز اختلاف و جر و بحث بدانند. در يك فضاى مشاوره درمانى و رواندرمانى زن و شوهر به خوبى ياد مي گيرند و تمرين مي كنند كه چگونه مشكلات بوجود آمده در زمان را با روش درست گوش دادن فعال، تماس رودرو، بدون قضاوت كردن پيش رس، بدون پيش داورى، و بدون نصيحت كردنها حل كنند.
 
مدت رواندرمانى و اهداف رواندرمانى و مشاوره متناسب با شرايط هر مراجع متفاوت است. معمولا يك جلسه در هفته ضرورى است مگر آن كه در شرايط خاص نياز به جلسات بيشترى از سوى مشاورپيشنهاد شود. بعضى از مشاورين پيشنهاد جلسات جانبى راهم به زوجين مي دهند مانند شركت در گروه درمانى با موضوعات مرتبط با مشكل و يا آموزشهاى فردى متناسب با نياز فرد. 
يك مشاور خانواده معمولا مشاور فردى تك تك اعضا خانواده نخواهد بود و خانواده را بصورت يك كل كمك مي كند. مشاور و روانشناس خانواده در صورت تشخيص مي تواند اعضا خانواده را براى رواندرمانى و يا مشاوره فردى به مشاورين ديگر ارجاع نمايد.

 سالهاست كه روانشناسى در امريكا ، خانواده را به عنوان يك واحد و يك سيستم مجزا مورد مطالعه قرار داده است و در هنگام بروز اختلاف در يك خانواده در عين تمركز به كمك به حل مشكلات فردى، ديناميسم و فضاى رابطه بين اعضا و سطح سلامت روانى خانواده را هم به عنوان يك واحد زنده ، مورد توجه قرار داده است. 
مشاوره خانواده در امريكا به سالهاى ١٩٣٠ بر مي گردد كه در آن هنگام تمركز اصلى بر افرادى بود كه رسما ازدواج كرده بودند، و در واقع آموزش يك خانواده سالم بود. اين رشته در سالهاى ١٩٦٠ تا ١٩٧٠ از مشاوره فردى تك تك اعضا خانواده به مشاوره همزمان همه اعضا روى آورد و جلسات مشترك را پيش كشيد كه هر دو عضو يك خانواده و گاها همه اعضا يك خانواده در دفتر مشاور خانواده به بررسى و حل مشكلات خود مي پرداختند.
اكنون خانواده درمانى و نگاه به درمان خانواده در بيشتر مواقع جايگزين رويكردها و نگرشهاى قبلى به خانواده شده است. اگر چه در همه رويكردهاى جديد نيز تاثيرات شخصيت فردى، حوادثى كه فرد در زندگى تجربه كرده است، تفاوتهاى فردى زوجين، نگاه متفاوت آنان به زندگى و آينده ، روابط بين فردى كه مي تواند بر فضاى يك خانواده مسلط شود را مورد گفتگو قرار مي دهند و كمك مي كنند كه اعضا خانواده در عين درك تفاوتها، شناخت توانائيها و ضعفهاى خود، مسئوليت عواقبى را كه اين رفتارها بر زندگى خانوادگى ايجاد مي كند را بر عهده بگيرد. مشاورين خانواده كمك كرده اند كه يك همسر با شناخت درست از خود و شناخت شخصيت روانى و جسمى همسر خود به تقويت بنيان خانواده خود يارى رساند.
 
جلسات رواندرمانى و مشاوره خانواده محدوديت زمانى ندارد، و اين بستگى به ميزان مشكلات فى مابين، ميزان ميل و رغبت زوجين به حل اختلافات و آموزش و يادگيرى روشهاى جديد حل مسايل خانواده و در بعضى از مواقع بستگى به ميزان توانايى مالى و زمانى اعضا خانواده دارد. بسيارى از رواندرمانگرها با توجه به درك درستى كه از شرايط خانوادگى و اقتصادى مراجعين خود دارند تسهيلاتى را براى كمك به مراجعين خود در جهت تداوم و ادامه مشاوره اتخاذ كرده اند.
 
تحقيقات طولى آمارى  در يك دوره پنج ساله در امريكا نشان داده است كه ٤٨ درصد زوجينى كه به مشاور خانواده مراجع كرده اند توانسته اند روابط خانوادگى خود را باز سازى كنند، سطح رضامندى و شادكامى را به سطحى كه منطقى بوده است رسانده اند و احساس خوشبختى در كنار هم بودن را بيان كرده اند. ١٤ درصد از مراجعين در يك پروسه پنج ساله بعد از مشاوره اعلام كرده اند كه  تغيير مثبتى را تجربه  كرده اند،  ولى در ٣٨ درصد اين افرد نهايتا  وخامت اوضاع و جدايى را تجربه نموده اند. 

About Azad Moradian

Coming Soon

Posted on November 27, 2014, in فارسي, مقالات, روانشناسى. Bookmark the permalink. Leave a comment.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: