به ياد سياوش كسرايى در سالگرد خاموشى او

azad_moradian_032307.jpgن

٩ فوريه ٢٠١١

سال ١٣٥١ خورشيدي مانند بسياري ديگر از همسالانم با سياوش كسرايي آشنا شدم. در پاورقي شعر آرش كمانگيرsiavash-kasraie.jpg ،كتاب فارسي كلاس پنجم دبستان . در مقابل نام كسرايي آمده بود : از شاعران نوپرداز معاصر.  با اينحال اين موجب نشد كه من و ديگر  همكلاسيهايم در بدر به دنبال آشعار ديگر او نگرديم . معلم خوب كلاس پنجم كه خود از جوانان سياسي سقز بود و بعدها در سالهاي انقلاب يك فعال سياسي ما را با بسياري از اين شاعران معاصر نوپرداز آشنا كرد، با شعر و شاعر متعهد و با سبك ادبي رئاليسم اجتماعي كه بعدها بسياري از ما در همان اوان كودكى و نوجوانى به تمرين آن پرداختيم.

سياوش كسرايي در ميان سرودهاي دوران انقلاب از نهانخانه كار مخفي و روشنفكرانه به ميان توده هاي مردم آمد، از كنار تمناي درخت گذشت، ژاله را در خون ديد و نداي درد مشترك و رزم مشترك را با مردم ترنم كرد، با اينحال تعلق وى به سازمان و حزب سياسي خاصي مانع از آن شد تا از فراسوي منافع حزبى بگذرد و به كنار توده هاى واقعى كه خود از ميان آنها بود برود.

١٧ سال بعد در سال ١٣٦٨ با سياوش از نزديك آشنا شدم ، در مسكو، در اوج به اصطلاح فضاي باز سياسي و اصلاحات گورباچفى. سياوش با مهرباني و صفاى هميشگيش در نزديك مجتمع آپارتمانى كه در آن زندگي مي كرد منتظر ما بود، با اينكه او را بار اول بود كه از نزديك مي ديدم پس از چند لحظه احساس صميميتي داشتم كه نشان از عمق علاقه به فردي را داشت كه براى اولين بار مفاهيم سياسى و آرمانخواهانه شعر فارسى را در ميان تراوشات فكري او ديده بودم.

سياوش تنها بود، همسر مهربان ودختر دلبندش بي بي به اروپا رفته بودند. سياوش تنها بود رفقاي هم حزبيش هم او را تنها گذاشته بودند،

موج تهاجم وسيع به احزاب دگر انديش سرانجام به سراغ حزب توده ايران و سازمان فدائيان اكثريت و ديگر شاخه هاي اين خط فكري هم آمده بود، رهبري را در هم شكسته بود، بدنه تشكيلات را هم و همه آنها كه از فرصت فرار به كشور شوراها بهره برده بودند ، در نهايت ناباوري اينك به سرزميني آمده بودند كه كرور كرور فاصله داشت با آنچه رفقاي انتشارات در پيام مردم و دنيا در مورد سرزمين شوراها به چاپ رسانده بودند. فرار از وطن، آمدن به ناكجا آباد، فشار رواني ناشي از شكست مدينه فاضله اي كه جز در خيال رهبران حزب در جايي به واقعيت نرسيده بود، همه را به ناراضياني تبديل كرده بود كه انتقادهاي آنان از يكديگر و از رهبري حزب و رهبري برادربزرگ صداي خيلي ها را در آورده بود.

بسياري از آنان به سرزمين شوراها تعلق نداشتند و سرزمين شوراها هم به آنان اعتمادي نداشت، رهبران بازمانده از فرقه دمكرات آذربايجان كه قيوميت اين رفقاي فراري را به عهده گرفته بودند، خيلي زود به ناخلف بودن بسياري از آنان اعتراف كردند. بسياري از اين رفقا كه تاب و تحمل سكوت را نداشتند به انحاى مختلف تنبيه مي شدند. كشور شوراها حقوق ماهيانه بسياري از آنان را قطع كرده بود و فشار زيادي را هم براي تخليه محلهاي كه در اختيار آنها گذاشته بود وارد كرده بود. هر كدام در يكي از جمهوريها سرگردان بودند ، انشعاب بعد از انشعاب و انتقاد و انتقاد از خود و ديگران هم همچنان ادامه داشت. همه آنچه را كه حزب توده سالها بافته بود پنبه شده بود.

سياوش هم از آندسته بود كه مورد بي مهري بسياري قرار گرفته بود، از وطن رانده شده، و در وطن دوم ! هم از سوي همفكران سابق كه او را به گونه اي مسبب برخي از سياستهاي غلط رهبري حزب توده ايران مي دانستند مورد انتقاد بود ،و همينطور هم مورد بيarash_tehran.jpg مهري از سوي رهبران فرقه دمكرات و رهبران حزب كمونيست اتحاد شوروي كه ديگر او را لايق رهبري حزب نمي ديدند، امرى كه خود سياوش هم صادقانه به آن اعتراف مي كرد.

سياوش از دوران كودكي خود گفت، از پدري زحمتكش كه گاه مست به خانه مي آمد و داستانهاي مظلوميت زحمتكشان را مستانه براي سياوش مي گفت، سياوش از ققنوس خود گفت از آن كه مي خواهد بيافريند، خلق كند، زندگي به ارمغان بياورد و حتي در اين راه جان خود را خالصانه هديه كند. سياوش مانده بود تا نهايت اين بازي را تماشا كند.

متاسفانه اين آخرين ديدار من با سياوش بود از آن تاريخ ٢١ سال مي گذرد در احترامي كه براي او به عنوان يك شاعر داشتم هيچگاه نكاسته ام، هنوز صدايش را در ميان همهمه مردمي كه چشم انتظار آرشي هستند كه كمان بر دوش جان خود را براى آزادى اين سرزمين در كمان نهد مي شنوم

يادش گرامي باد

About Azad Moradian

Coming Soon

Posted on September 20, 2012, in فارسي, مقالات. Bookmark the permalink. Leave a comment.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: